မေးမြန်းပါ။ ဆင်ခြင်ပါ။

ဆန္ဒနှင့် လောဘကို ခွဲခြားရာတွင် အဓိကအချက်မှာ စိတ်၏သဘောထားပင် ဖြစ်ပါသည်။ ဆန္ဒသည် လိုအပ်ချက်အတွက် လိုလားခြင်းဖြစ်ပြီး၊ လောဘမှာ တဏှာဖြင့် စွဲလမ်းခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ဆန္ဒသည် သင့်တော်သလောက်သာ လိုချင်ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ လောဘမှာ အလွန်အကျွံ လိုချင်တပ်မက်ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ဆန္ဒသည် ကိုယ်ကျိုးစွန့်နိုင်သော်လည်း၊ လောဘမှာ ကိုယ်ကျိုးကိုသာ ရှာတတ်ပါသည်။ ဆန္ဒသည် သတိပဋ္ဌာန်ဖြင့် ထိန်းချုပ်နိုင်သော်လည်း၊ လောဘမှာ ထိန်းချုပ်ရခက်ခဲပါသည်။ ထို့ကြောင့် မိမိစိတ်ကို သေချာလေ့လာပြီး၊ လိုအပ်သလောက်သာ လိုချင်အောင် လေ့ကျင့်ခြင်းဖြင့် ဆန္ဒနှင့် လောဘကို ခွဲခြားနိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။

အာသဝေါတရားများနှင့် အနုသယကိလေသာတို့သည် ဗုဒ္ဓဝါဒတွင် အလွန်အရေးကြီးသော သဘောတရားများ ဖြစ်ပါသည်။ အာသဝေါတရားများမှာ: ၁။ ကာမာသဝ - ကာမဂုဏ်အာရုံများအပေါ် တပ်မက်ခြင်း ၂။ ဘဝါသဝ - ဘဝအသစ်၌ ဖြစ်လိုခြင်း ၃။ ဒိဋ္ဌာသဝ - မှားယွင်းသော အယူအဆများ ၄။ အဝိဇ္ဇာသဝ - မသိမြင်ခြင်း၊ အဝိဇ္ဇာ အနုသယကိလေသာများသည် စိတ်အစဉ်၌ အိပ်ပျော်နေသော ညစ်ညမ်းမှုများ ဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းတို့၏ ကြောက်စရာကောင်းပုံမှာ: ၁။ အကြောင်းညီညွတ်လျှင် အချိန်မရွေး ပေါ်ထွက်လာနိုင်ခြင်း ၂။ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲ၌ ထပ်တလဲလဲ ကျင်လည်စေခြင်း ၃။ နိဗ္ဗာန်ရောက်ကြောင်း ကုသိုလ်တရားများကို ပျက်စီးစေခြင်း ၄။ စိတ်ကို ညစ်ညမ်းစေ၍ ဆင်းရဲဒုက္ခ ဖြစ်စေခြင်း ထို့ကြောင့် ဤတရားများကို ပယ်သတ်ရန် အရိယမဂ်ဉာဏ်ဖြင့် ကြိုးစားအားထုတ်ရန် လိုအပ်ပါသည်။

ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တစ်ဦးအနေနဲ့ သင့်ရဲ့မေးခွန်းကို နားလည်ပါတယ်။ ဥပုသ်သီလ ၈ပါးထဲက တစ်ပါးပါးကို မစောင့်ထိန်းနိုင်တာဟာ ပုထုဇဉ်လူသားတွေအတွက် ဖြစ်နိုင်တဲ့အခြေအနေပါ။ ဒီလိုဖြစ်တဲ့အခါ အရေးကြီးတာက ကိုယ့်ရဲ့စိတ်ဓာတ်နဲ့ဆက်လက်ကြိုးစားမှုပါ။ အောက်ပါအချက်တွေကို လိုက်နာကျင့်သုံးသင့်ပါတယ်: ၁။ ကိုယ့်ရဲ့အားနည်းချက်ကို သိရှိလက်ခံပြီး ပိုမိုကြိုးစားဖို့ ဆုံးဖြတ်ပါ။ ၂။ ဆရာသမားတွေထံ အကြံဉာဏ်တောင်းပါ။ ၃။ တရားထိုင်ခြင်း၊ ဘုရားရှိခိုးခြင်းတို့ဖြင့် စိတ်ဓာတ်ခွန်အားဖြည့်ပါ။ ၄။ နောက်တစ်ကြိမ် ဥပုသ်စောင့်တဲ့အခါ ပိုမိုသတိထားပြီး ကြိုးစားပါ။ ၅။ မိမိရဲ့ကောင်းမှုကုသိုလ်တွေကို အာရုံပြုပြီး ဆက်လက်ကြိုးပမ်းပါ။ အဓိကအချက်က ဆက်လက်ကြိုးစားဖို့ပါ။ ဗုဒ္ဓဘာသာရဲ့ အနှစ်သာရဖြစ်တဲ့ ကုသိုလ်ကောင်းမှုပြုခြင်းနဲ့ စိတ်သန့်စင်အောင် ကြိုးပမ်းခြင်းကို အမြဲလုပ်ဆောင်နေသရွေ့ တဖြည်းဖြည်း တိုးတက်လာမှာပါ။

သရဏဂုံကိုနှုတ်ဖြင့်ရွတ်ဆိုခြင်းသည် ကောင်းမွန်သောအလေ့အကျင့်တစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ သို့သော် အစစ်အမှန်ကုသိုလ်ရရှိရန်အတွက် စိတ်ပါဝင်စားမှုနှင့် နားလည်သဘောပေါက်မှုလည်း လိုအပ်ပါသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာအဆုံးအမအရ၊ စစ်မှန်သောကုသိုလ်သည် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာအသိပညာနှင့် နားလည်မှုပေါ်တွင် အခြေခံပါသည်။ သရဏဂုံ၏ အဓိပ္ပါယ်ကို နားလည်ပြီး၊ ဗုဒ္ဓ၊ ဓမ္မ၊ သံဃာတို့အပေါ် ယုံကြည်ကိုးကွယ်မှုဖြင့် ရွတ်ဆိုခြင်းသည် ပိုမိုကောင်းမွန်သော ကုသိုလ်ကို ဖြစ်စေပါသည်။ သို့သော်လည်း၊ နှုတ်ဖြင့်သာရွတ်ဆိုခြင်းသည်လည်း အချို့သောကုသိုလ်ကို ရရှိနိုင်ပါသည်။ ဤသည်မှာ သရဏဂုံရွတ်ဆိုခြင်း၏ အလေ့အကျင့်ကြောင့်ဖြစ်ပြီး၊ တဖြည်းဖြည်းနှင့် ပိုမိုနက်နဲသော နားလည်မှုဆီသို့ ဦးတည်စေနိုင်ပါသည်။ အကောင်းဆုံးနည်းလမ်းမှာ သရဏဂုံကို စိတ်ရောကိုယ်ပါ ယုံကြည်ကိုးကွယ်မှုဖြင့် ရွတ်ဆိုခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ဤသို့ဖြင့် အပြည့်အဝကုသိုလ်ကို ရရှိနိုင်မည်ဖြစ်ပါသည်။

ဗုဒ္ဓဘာသာအမြင်အရ ဝိပဿနာအားထုတ်ခြင်းသည် မိမိကိုယ်ကို သတိနှင့် ပညာဖြင့် လေ့လာခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ဝိပဿနာအားထုတ်သူသည် မိမိ၏စိတ်နှင့်ကိုယ်ကို အာရုံပြုရပါသည်။ နတ်များက စောင့်ရှောက်သည်ဆိုသည်မှာ ဗုဒ္ဓဘာသာကျမ်းဂန်များတွင် တိုက်ရိုက်ဖော်ပြထားခြင်းမရှိပါ။ သို့သော် ဝိပဿနာအားထုတ်ခြင်းသည် ကောင်းမွန်သောလုပ်ဆောင်ချက်ဖြစ်သောကြောင့် ကောင်းသောအကျိုးဆက်များ ရရှိနိုင်ပါသည်။ အဓိကအားဖြင့် ဝိပဿနာအားထုတ်ခြင်းသည် မိမိကိုယ်ကို ပိုမိုနားလည်စေပြီး စိတ်ငြိမ်းချမ်းမှုရရှိစေပါသည်။ ထို့ကြောင့် နတ်များ၏ အကူအညီထက် မိမိ၏ကြိုးစားအားထုတ်မှုကသာ ပိုမိုအရေးကြီးပါသည်။

မြန်မာလို ဘာသာပြန်ဆိုရလျှင်: "မိမိကိုယ်ကို ထုတ်ဖော်ပြသသူသည် ရူးသွပ်သူဖြစ်သည်" ဤသည်မှာ ဗုဒ္ဓဝါဒနှင့် ပတ်သက်သော ဆိုရိုးစကားတစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ ဤစကားက မိမိကိုယ်ကို အထင်ကြီးခြင်း၊ ဂုဏ်ယူခြင်း၊ အာဂံဘုန်းကြီးလုပ်ခြင်းတို့သည် မသင့်လျော်ကြောင်း သွန်သင်ထားပါသည်။ စစ်မှန်သော ပညာရှိသူသည် နူးညံ့သိမ်မွေ့ပြီး မိမိကိုယ်ကို အထင်ကြီးခြင်းမှ ကင်းဝေးပါသည်။ ဤသည်မှာ ဗုဒ္ဓ၏ အဆုံးအမတစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ မာန်မာနကင်းရှင်းခြင်းနှင့် နူးညံ့သိမ်မွေ့ခြင်းတို့၏ အရေးပါပုံကို ပြသနေပါသည်။

ဤပါဠိတော်များ၏ မြန်မာဘာသာပြန်ဆိုချက်များကို သေသေချာချာ ရှင်းပြပေးပါမည်။ "ဧကာယနော အယံ, ဘိက္ခဝေ, မဂ္ဂေါ သတ္တာနံ ဝိသုဒ္ဓိယာ, သောကပရိဒေဝါနံ သမတိက္ကမာယ ဒုက္ခဒေါမနဿာနံ အတ္ထင်္ဂမာယ ဉာယဿ အဓိဂမာယ နိဗ္ဗာနဿ သစ္ဆိကိရိယာယ, ယဒိဒံ စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနာ။ ဧတေန သစ္စေန သုဝတ္ထိ ဟောတု" မြန်မာဘာသာပြန်ဆိုချက်: "ရဟန်းတို့၊ ဤလမ်းသည် သတ္တဝါတို့၏ စိတ်သန့်စင်ခြင်း၊ စိုးရိမ်ကြောင့်ကြမှုများကို ကျော်လွှားခြင်း၊ ဆင်းရဲဒုက္ခနှင့် စိတ်မချမ်းသာမှုတို့ကို ပယ်ဖျောက်ခြင်း၊ မှန်ကန်သောအသိဉာဏ်ကို ရရှိခြင်း၊ နိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြုခြင်းတို့အတွက် တစ်ခုတည်းသောလမ်း ဖြစ်၏။ ထိုလမ်းမှာ သတိပဋ္ဌာန်လေးပါးပင် ဖြစ်သည်။ ဤသစ္စာစကားဖြင့် ကောင်းခြင်းအယောင်းတရားများ ဖြစ်ပါစေသော်" "နတ္တိ လောကေ အမရဏံ" မြန်မာဘာသာပြန်ဆိုချက်: "လောကတွင် သေခြင်းတရားမှ ကင်းလွတ်ခြင်း မရှိ" "နတ္ထိ ဇာတဿ အမရဏံ" မြန်မာဘာသာပြန်ဆိုချက်: "ဖွားမြင်လာသော သူအတွက် သေခြင်းတရားမှ လွတ်ကင်းခြင်း မရှိ" ဤပါဠိတော်များသည် ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ အဓိကသွန်သင်ချက်များဖြစ်သည့် သတိပဋ္ဌာန်တရားတော်၏ အရေးပါပုံနှင့် ဘဝ၏မမြဲခြင်းသဘောတရားတို့ကို ညွှန်ပြနေပါသည်။

ဤသို့သော အခြေအနေတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာအဆုံးအမအရ အောက်ပါအတိုင်း သဘောထားဆက်ဆံသင့်ပါသည်: ၁။ မေတ္တာပွားရန် - သင့်ကို အန္တရာယ်ပြုမည့်သူအပေါ် မေတ္တာထားပါ။ သူ၏ စိတ်ဓာတ်ကောင်းမွန်လာစေရန် ဆုတောင်းပါ။ ၂။ သည်းခံခွင့်လွှတ်ရန် - သူ၏အပြုအမူကို ခွင့်လွှတ်ပါ။ ရန်တုံ့မပြန်ဘဲ သည်းခံပါ။ ၃။ အကျိုးအကြောင်းမြင်ရန် - သူ၏အပြုအမူသည် သူ၏ မသိနားမလည်မှု၊ စိတ်ဆင်းရဲမှုကြောင့်ဖြစ်ကြောင်း နားလည်ပါ။ ၄။ ကိုယ်ချင်းစာရန် - သူ၏နောက်ခံအကြောင်းအရာများကို စဉ်းစားကာ ကိုယ်ချင်းစာနာမှုထားပါ။ ၅။ သတိထားရန် - သို့သော် မိမိကိုယ်ကိုလည်း အန္တရာယ်မဖြစ်စေရန် သတိထားပါ။ လိုအပ်ပါက ဘေးကင်းရာသို့ ရှောင်ပါ။ ၆။ တရားကျင့်ရန် - မိမိစိတ်ကို ငြိမ်းချမ်းစေရန် တရားဘာဝနာပွားများပါ။ ဤနည်းဖြင့် မိမိကိုယ်ကိုလည်း အန္တရာယ်ကင်းစေပြီး၊ သူတစ်ပါးကိုလည်း ကျေးဇူးပြန်တုံ့ပြန်နိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။

ဤမေးခွန်းကို ဗုဒ္ဓဘာသာအမြင်ဖြင့် ဖြေကြားပါမည်။ မကောင်းသောဓာတ်များ ပျံ့နှံ့နေသော နေရာများတွင် နေထိုင်ရသည့်အခါ အောက်ပါအချက်များကို လိုက်နာကျင့်သုံးသင့်ပါသည်: ၁။ သတိပဋ္ဌာန်တရားကို အမြဲနှလုံးသွင်းပါ။ မိမိ၏ စိတ်နှင့်ကိုယ်ကို သတိဖြင့် စောင့်ကြည့်နေပါ။ ၂။ ကိုယ်စိတ်နှစ်ပါးကို စင်ကြယ်အောင် ထိန်းသိမ်းပါ။ ကိုယ်ကျင့်တရား၊ စိတ်ကျင့်တရားများကို လေ့ကျင့်ပါ။ ၃။ မေတ္တာတရားကို ပွားများပါ။ ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ သတ္တဝါအားလုံးအပေါ် မေတ္တာပို့သပါ။ ၄။ မကောင်းမှုများကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။ ကုသိုလ်ကောင်းမှုများကိုသာ ပြုလုပ်ပါ။ ၅။ တရားဘာဝနာ ပွားများပါ။ စိတ်ကို တည်ငြိမ်အေးချမ်းစေရန် ကြိုးစားပါ။ ၆။ ဉာဏ်ပညာကို တိုးပွားအောင် လေ့လာပါ။ တရားတော်များကို ဖတ်ရှုလေ့လာပါ။ ၇။ သီလ သမာဓိ ပညာ သိက္ခာသုံးပါးကို လိုက်နာကျင့်သုံးပါ။ ဤနည်းလမ်းများဖြင့် မကောင်းသောဓာတ်များကြားတွင် နေထိုင်ရသော်လည်း မိမိ၏စိတ်နှလုံးကို သန့်စင်တည်ငြိမ်စွာ ထိန်းသိမ်းနိုင်မည်ဖြစ်ပါသည်။

ဤကဲ့သို့သော စိတ်အခြေအနေသည် ပျင်းရိခြင်း သို့မဟုတ် ထိုင်းမှိုင်းခြင်းဟု ခေါ်ဆိုနိုင်ပါသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာအရ ဤသည်မှာ စိတ်၏ညစ်ညမ်းမှု (နီဝရဏ) ငါးပါးအနက် တစ်ခုဖြစ်သည့် ထိန မိဒ္ဓ (ထိုင်းမှိုင်းခြင်းနှင့် ငိုက်မျဉ်းခြင်း) ဖြစ်ပါသည်။ ဤကဲ့သို့သော စိတ်ကို အောက်ပါနည်းလမ်းများဖြင့် ဆုံးမနိုင်ပါသည်: ၁။ သတိပဋ္ဌာန်တရားအား ကျင့်ကြံခြင်း - မိမိ၏စိတ်အခြေအနေကို သတိဖြင့် အာရုံပြုလေ့လာခြင်း။ ၂။ ကြိုးစားအားထုတ်မှု (ဝီရိယ) ကို မြှင့်တင်ခြင်း - ဆုံးဖြတ်ချက်ခိုင်မာစွာဖြင့် လုပ်ငန်းတာဝန်များကို စတင်ဆောင်ရွက်ခြင်း။ ၃။ တရားထိုင်ခြင်းဖြင့် စိတ်ကို စူးစိုက်မှုရှိအောင် လေ့ကျင့်ခြင်း။ ၄။ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားလေ့ကျင့်ခန်းများ ပြုလုပ်ခြင်း။ ၅။ မိမိပတ်ဝန်းကျင်ကို ပြောင်းလဲခြင်း သို့မဟုတ် လန်းဆန်းတက်ကြွစေသော လုပ်ငန်းတစ်ခုခုကို လုပ်ဆောင်ခြင်း။ ၆။ မိမိကိုယ်ကို အပြုသဘောဆောင်သော စကားများဖြင့် အားပေးခြင်း။ ၇။ ဓမ္မစာပေများ ဖတ်ရှုခြင်း သို့မဟုတ် တရားတော်နာယူခြင်း။ အဆုံးသတ်အနေဖြင့်၊ သည်းခံခြင်းနှင့် ဇွဲလုံ့လရှိခြင်းတို့ဖြင့် ဆက်လက်ကြိုးစားသွားရန် အရေးကြီးပါသည်။ စိတ်၏သဘာဝသည် အမြဲပြောင်းလဲနေသောကြောင့် ယခုခံစားနေရသော အခြေအနေသည်လည်း တစ်ချိန်တွင် ပြောင်းလဲသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း သတိချပ်ရန် လိုအပ်ပါသည်။