မေးမြန်းပါ။ ဆင်ခြင်ပါ။

ဗုဒ္ဓဘာသာအမြင်အရ၊ ဖဿ (ထိတွေ့မှု) သည် အာရုံဝိညာဏ်နှင့် အာရုံတို့ တွေ့ဆုံခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ထုံဆေးကဲ့သို့သော ပြင်ပအကြောင်းအချက်များက ကိုယ်ခန္ධာ၏ခံစားမှုကို ပြောင်းလဲစေနိုင်သော်လည်း၊ ဖဿ၏ သဘောသဘာဝကိုမူ မပြောင်းလဲစေနိုင်ပါ။ ဖဿသည် ခံစားမှု (ဝေဒနာ) နှင့် ဆက်စပ်နေသော်လည်း၊ ၎င်းတို့သည် သီးခြားဖြစ်စဉ်များဖြစ်ပါသည်။ ထုံဆေးသည် ကိုယ်ခန္ဓာ၏ခံစားမှုကို လျော့နည်းစေနိုင်သော်လည်း၊ ဖဿ၏ဖြစ်ပေါ်မှုကို မရပ်တန့်နိုင်ပါ။ ဗုဒ္ဓဝါဒတွင် ဖဿကို နားလည်သဘောပေါက်ခြင်းသည် ဒုက္ခ၏အကြောင်းရင်းကို သိမြင်ရန်နှင့် လွတ်မြောက်မှုရရှိရန် အရေးကြီးပါသည်။ ထို့ကြောင့် ထုံဆေးကဲ့သို့သော ယာယီနည်းလမ်းများအစား၊ သတိပဋ္ဌာန်ဘာဝနာကဲ့သို့သော ဗုဒ္ဓနည်းလမ်းများဖြင့် ဖဿကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရန် အကြံပြုပါသည်။

ဤမေးခွန်းသည် နက်နဲသော ဓမ္မအကြောင်းအရာဖြစ်ပါသည်။ ဗုဒ္ဓဟောကြားတော်မူခဲ့သည်မှာ သတိနှင့် အသိစိတ်သည် ဖဿ၊ ဝေဒနာ စသည်တို့၏ အကြောင်းတရားများဖြစ်ကြပါသည်။ ထုံးဆေးထိုးထားသော်လည်း သတိစိတ်ရှိနေသေးသ၍ ဖဿနှင့် ဝေဒနာတို့ ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါသည်။ သို့သော် ထိုအခြေအနေတွင် ဖဿနှင့် ဝေဒနာတို့၏ ပြင်းထန်မှုမှာ လျော့နည်းနေနိုင်ပါသည်။ အရေးကြီးသည်မှာ ထိုအတွေ့အကြုံများကို သတိဖြင့် ရှုမှတ်လေ့လာခြင်းဖြင့် ဓမ္မသဘာဝကို သိမြင်နိုင်ရန်ဖြစ်ပါသည်။

ဗုဒ္ဓဘာသာအမြင်အရ မေ့ဆေးကြောင့် သတိမေ့နေချိန်တွင် ဘဝင်စိတ်သည် ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေပါသည်။ ဘဝင်စိတ်သည် အသိစိတ်မရှိသော်လည်း သက်ရှိ၏ အသက်ကို ထိန်းသိမ်းပေးနေသော အခြေခံစိတ်ဖြစ်ပါသည်။ သို့သော် ထိုအခြေအနေတွင် ဖဿ (အာရုံနှင့်ထိတွေ့မှု) မဖြစ်နိုင်ပါ။ အကြောင်းမှာ ဖဿဖြစ်ရန် အာရုံကို သိရှိခံစားနိုင်သော သတိနှင့် အသိစိတ်လိုအပ်သောကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။ မေ့ဆေးကြောင့် သတိမေ့နေချိန်တွင် ပတ်ဝန်းကျင်အာရုံများကို မသိနိုင်သောကြောင့် ဖဿမဖြစ်နိုင်ပါ။

ဤမေးခွန်းသည် ဗုဒ္ဓဘာသာ အယူအဆနှင့် သက်ဆိုင်သော နက်နဲသော မေးခွန်းတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာအရ ဖဿ (ထိတွေ့မှု) ၆ မျိုးရှိပါသည်။ ၎င်းတို့မှာ မျက်စိဖဿ၊ နားဖဿ၊ နှာခေါင်းဖဿ၊ လျှာဖဿ၊ ကိုယ်ဖဿ နှင့် စိတ်ဖဿ တို့ဖြစ်ပါသည်။ ထုံဆေးထိုးထားသောအခါ ကိုယ်ဖဿ (အထိအတွေ့) ကို ထိခိုက်စေနိုင်သော်လည်း၊ ကျန်သော ဖဿများမှာ သူတို့၏ လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နေမည်ဖြစ်ပါသည်။ သို့သော် ထုံဆေး၏ သက်ရောက်မှုပေါ် မူတည်၍ ဖဿအားလုံး၏ ပြင်းထန်မှု သို့မဟုတ် ရှင်းလင်းမှုကို လျော့နည်းစေနိုင်ပါသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာအမြင်အရ ဖဿများသည် အမြဲတမ်း ဖြစ်ပေါ်နေပြီး၊ ၎င်းတို့၏ သဘာဝကို သတိဖြင့် လေ့လာခြင်းသည် ဉာဏ်ပညာ တိုးတက်စေရန် အထောက်အကူပြုနိုင်ပါသည်။

ဒီမေးခွန်းကတော့ နည်းနည်းရှုပ်ထွေးပါတယ်။ ဗုဒ္ဓဘာသာအမြင်အရ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ စိတ်ဓာတ်ဟာ အမြဲတမ်း ပြောင်းလဲနေတဲ့ ဖြစ်စဉ်တစ်ခုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ထုံဆေးလို ဆေးဝါးတွေသုံးတဲ့အခါ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ခံစားမှုတွေကို ပြောင်းလဲစေနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အဲဒီခံစားမှုတွေဟာ မမြဲတာ၊ ဒုက္ခဖြစ်တာ၊ အနတ္တဖြစ်တာဆိုတဲ့ သဘာဝတရားကို မပြောင်းလဲနိုင်ပါဘူး။ ထုံဆေးကြောင့် နာကျင်မှုကို မခံစားရပေမယ့် ဥပေက္ခာဝေဒနာလို အကြားအလတ် ခံစားမှုမျိုး ရှိနေနိုင်ပါတယ်။ ဒါဟာ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ သတိပဋ္ဌာန်ကို လေ့ကျင့်ဖို့ အခွင့်အရေးတစ်ခုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ထုံဆေးသုံးတာဟာ နာကျင်မှုကို ယာယီသက်သာစေနိုင်ပေမယ့် ဗုဒ္ဓဘာသာရဲ့ အဓိကသင်ကြားချက်ဖြစ်တဲ့ ဒုက္ခသစ္စာကို နားလည်ဖို့နဲ့ လွတ်မြောက်ရာလမ်းကို ရှာဖွေဖို့ကတော့ ကိုယ်တိုင်ကြိုးစားအားထုတ်မှသာ ရရှိနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဤမေးခွန်းသည် ဗုဒ္ဓဘာသာအမြင်အရ ဝေဒနာနှင့် ရုပ်တရားများအကြောင်း နက်နဲသော အကြောင်းအရာဖြစ်ပါသည်။ ထုံဆေးသည် ကိုယ်ခန္ဓာ၏ အာရုံခံစားမှုစနစ်ကို ယာယီအားဖြင့် ပိတ်ဆို့စေပါသည်။ သို့သော် ကာယအကြည်ရုပ်ကိုမူ မပျက်စီးစေပါ။ ထုံဆေးက ဆဲလ်များ၏ လုပ်ဆောင်ချက်ကိုသာ ယာယီရပ်တန့်စေခြင်းဖြစ်သည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာအဆိုအရ ဝေဒနာသည် စိတ်ဖြစ်စဉ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ ကာယအကြည်ရုပ်သည် ရုပ်တရားဖြစ်ပါသည်။ ထုံဆေးက ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အာရုံခံစားမှုကို ယာယီပိတ်ဆို့သော်လည်း၊ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ခံစားမှုဖြစ်သော ဥပေက္ခာဝေဒနာကို မပိတ်ဆို့နိုင်ပါ။ ထို့ကြောင့် ထုံဆေးသည် ဒုက္ခဝေဒနာကို လျော့နည်းစေသော်လည်း၊ ဥပေက္ခာဝေဒနာကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ဤသည်မှာ ရုပ်နှင့်နာမ်တရားတို့၏ ဆက်စပ်မှု၊ သဘာဝတရားများ၏ အပြန်အလှန်အမှီသဟဲပြုမှုကို ပြသနေခြင်းဖြစ်ပါသည်။

ဗုဒ္ဓဘာသာအမြင်အရ ထုံဆေးအာနိသင်ရှိသောနေရာတွင် ကာယအကြည်ရုပ်ရှိနေပါသည်။ ထုံဆေးက ခံစားမှုကို လျော့နည်းစေသော်လည်း၊ ကာယအကြည်ရုပ်သည် ရုပ်ခန္ဓာတစ်ခုလုံးတွင် တည်ရှိနေသောကြောင့် ပျောက်ကွယ်သွားခြင်း မရှိပါ။ ကာယအကြည်ရုပ်သည် ကိုယ်ခန္ဓာတစ်ခုလုံးတွင် ပျံ့နှံ့တည်ရှိနေပြီး၊ အထိအတွေ့ခံစားမှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေသော အကြောင်းရင်းတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ ထုံဆေးက ခံစားမှုကို လျော့နည်းစေသော်လည်း၊ ကာယအကြည်ရုပ်ကို ပျောက်ကွယ်သွားအောင် မလုပ်နိုင်ပါ။ ထို့ကြောင့် ထုံဆေးအာနိသင်ရှိသောနေရာတွင် ကာယအကြည်ရုပ် ဆက်လက်တည်ရှိနေကြောင်း နားလည်နိုင်ပါသည်။

ဗုဒ္ဓဘာသာနည်းအရ ဝေဒနာကို သုခ (ချမ်းသာသောခံစားမှု)၊ ဒုက္ခ (ဆင်းရဲသောခံစားမှု)၊ နှင့် ဥပေက္ခာ (လျစ်လျူရှုသောခံစားမှု) ဟူ၍ သုံးမျိုးခွဲခြားထားပါသည်။ ဥပေက္ခာဝေဒနာဆိုသည်မှာ သုခလည်းမဟုတ် ဒုက္ခလည်းမဟုတ်သော ကြားနေခံစားမှုဖြစ်ပါသည်။ သင်၏မေးခွန်းနှင့်ပတ်သက်၍ ထုံးဆေးအာနိသင်မပြေမခြင်း ခံစားနေရသည့် နေရာတွင် ဥပေက္ခာဝေဒနာဖြစ်နေသည်ဟု ဆိုရန်ခက်ခဲပါသည်။ အကြောင်းမှာ ထုံးဆေးသည် နာကျင်မှုကိုလျော့ပါးစေရန် အသုံးပြုခြင်းဖြစ်သောကြောင့် ထိုနေရာတွင် ဒုက္ခဝေဒနာ (နာကျင်မှု) ရှိနေနိုင်သေးသည်ဟု ယူဆရပါသည်။ သို့သော် ဝေဒနာသည် ပုဂ္ဂိုလ်အလိုက် ကွဲပြားနိုင်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် တစ်ဦးချင်းစီ၏ အတွေ့အကြုံနှင့် ခံစားမှုပေါ်မူတည်၍ ထိုနေရာတွင် ဖြစ်ပေါ်နေသောဝေဒနာကို ဆုံးဖြတ်ရမည်ဖြစ်ပါသည်။

ဤမေးခွန်းကို ဗုဒ္ဓဘာသာအမြင်အရ ရှင်းပြရလျှင်: ထုံဆေးထိုးထားသည့်အခါ ခံစားမှုမရှိခြင်းမှာ အဓိကအားဖြင့် ဥပက္ခါဝေဒနာ ဖြစ်ပေါ်နေခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။ ဝေဒနာသည် စိတ်၏လက္ခဏာတစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ ကာယအကြည်ရုပ်နှင့် တိုက်ရိုက်မသက်ဆိုင်ပါ။ ဗုဒ္ဓဘာသာအရ ဝေဒနာ ၃ မျိုးရှိပါသည် - သုခဝေဒနာ (ချမ်းသာသောခံစားမှု)၊ ဒုက္ခဝေဒနာ (ဆင်းရဲသောခံစားမှု)၊ နှင့် ဥပက္ခါဝေဒနာ (အလယ်အလတ်ခံစားမှု)။ ထုံဆေးထိုးထားသည့်အခါ ဥပက္ခါဝေဒနာ ဖြစ်ပေါ်နေခြင်းကြောင့် နာကျင်မှုကို မခံစားရခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော် ဤအခြေအနေသည် အနိစ္စ (မမြဲခြင်း) သဘောရှိသည်ကို သတိပြုသင့်ပါသည်။ ဆေးအာနိသင်ကုန်ဆုံးသွားသည့်အခါ ပုံမှန်ခံစားမှုများ ပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်လာမည်ဖြစ်သည်။ ဤအချက်က သခင်္ဂါရတရားများ၏ မမြဲသောသဘောကို ပြသနေပါသည်။

ဤမေးခွန်းသည် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်တရားနှင့် သက်ဆိုင်ပါသည်။ ဝိညာဏပစ္စယာ နာမရူပံ ဆိုသည်မှာ ဝိညာဏ်ကြောင့် နာမ်ရုပ်ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်ပါသည်။ သို့သော် အချို့သော ဘဝများတွင် ရုပ်သာရှိပြီး နာမ်မရှိနိုင်ပါသည်။ ဥပမာ အသညသတ်ဘုံ၌ ရုပ်သာရှိပြီး နာမ်မရှိပါ။ ထိုအခြေအနေမျိုးတွင် ဝိညာဏ်သည် ရုပ်ကိုသာ ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။ ဤသည်မှာ ကမ္မဇရုပ်များကြောင့်ဖြစ်ပါသည်။ အတိတ်ကံ၏အကျိုးကြောင့် ရုပ်သာဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် အချို့သောအခြေအနေများတွင် ရုပ်သာရှိပြီး နာမ်မရှိနိုင်ခြင်းဖြစ်ပါသည်။ သို့သော် ပုထုဇဉ်လူသားတို့အတွက်မူ ရုပ်နှင့်နာမ် နှစ်မျိုးလုံး ရှိရမည်ဖြစ်ပါသည်။ ထိုသို့သောအခြေအနေမျိုးတွင် ဝိညာဏပစ္စယာ နာမရူပံ ဟူသော ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်အင်္ဂါသည် အပြည့်အဝ လည်ပတ်နေမည်ဖြစ်ပါသည်။