မေးမြန်းပါ။ ဆင်ခြင်ပါ။

ဒိဋ္ဌိဆိုတာ အမြင်၊ အယူအဆ၊ သဘောထားလို့ အဓိပ္ပာယ်ရပါတယ်။ ဗုဒ္ဓဘာသာမှာ ဒိဋ္ဌိကို အမှန်နဲ့အမှား ဆိုပြီး နှစ်မျိုးခွဲခြားထားပါတယ်။ သမ္မာဒိဋ္ဌိဆိုတာ မှန်ကန်တဲ့အမြင်၊ အယူအဆဖြစ်ပြီး ကံ-ကံ၏အကျိုးကို ယုံကြည်ခြင်း၊ သစ္စာလေးပါးကို သိမြင်နားလည်ခြင်းတို့ ပါဝင်ပါတယ်။ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကတော့ မှားယွင်းတဲ့အမြင်၊ အယူအဆဖြစ်ပြီး ကံ-ကံ၏အကျိုးကို မယုံကြည်ခြင်း၊ အတ္တကို စွဲလမ်းခြင်းတို့ ပါဝင်ပါတယ်။ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တွေအနေနဲ့ သမ္မာဒိဋ္ဌိကို ပွားများပြီး မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကို ပယ်ဖို့ ကြိုးစားသင့်ပါတယ်။ ဒါမှသာ ဘဝမှာ အမှန်တရားကို သိမြင်နိုင်ပြီး ဒုက္ခကင်းစင်တဲ့ နိဗ္ဗာန်ကို ရောက်ရှိနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ကျေးဇူးပြုပီး ဘုရားတရားနှင့် ပတ်သက်တာကို မေးပါ။ ဗုဒ္ဓဘာသာတရားတော်များအရ အဝိဇ္ဇာသည် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်တရားတော်၏ အစဆုံးအကြောင်းတရားဖြစ်ပြီး၊ အကြောင်းမဲ့ဖြစ်ပေါ်လာသည့် သဘာဝတရားတစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ အဝိဇ္ဇာသည် တစ်စုံတစ်ဦးက ဖန်တီးထားခြင်း မဟုတ်ဘဲ၊ သံသရာလည်နေသမျှ အမြဲတမ်းရှိနေသော တရားတစ်ပါးဖြစ်ပါသည်။

ဤမေးခွန်းသည် တရားထိုင်ခြင်းနှင့် ပတ်သက်သော အရေးကြီးသော မေးခွန်းဖြစ်ပါသည်။ ကျွန်ုပ်အနေဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း ရှင်းပြလိုပါသည်။ ၁။ သတိပဋ္ဌာန်နှင့် အာနာပါနတို့၏ ကွာခြားချက် - သတိပဋ္ဌာန်သည် ဝေဒနာအပါအဝင် ခန္ဓာကိုယ်တွင်ဖြစ်ပေါ်နေသော အရာအားလုံးကို သတိဖြင့် မှတ်သားခြင်းဖြစ်သည်။ - အာနာပါနသည် အသက်ရှူခြင်းကိုသာ အဓိကထား၍ အာရုံပြုခြင်းဖြစ်သည်။ ၂။ ဝေဒနာခံစားရခြင်း ကွာခြားရခြင်းအကြောင်းရင်း - သတိပဋ္ဌာန်တွင် ဝေဒနာကို တိုက်ရိုက်သတိထားမိသောကြောင့် ပို၍ပြင်းထန်စွာခံစားရခြင်းဖြစ်သည်။ - အာနာပါနတွင် အသက်ရှူခြင်းကိုသာ အာရုံစိုက်သောကြောင့် ဝေဒနာကို လျစ်လျူရှုနိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။ ၃။ နှစ်မျိုးပေါင်းစပ်ရှုမှတ်နည်း - စတင်တရားထိုင်ချိန်တွင် အာနာပါနဖြင့် စိတ်ကိုတည်ငြိမ်စေပါ။ - ထို့နောက် သတိပဋ္ဌာန်သို့ ကူးပြောင်း၍ ခန္ဓာကိုယ်တွင်ဖြစ်ပေါ်နေသော အရာများကို သတိဖြင့်မှတ်သားပါ။ - ဝေဒနာပြင်းထန်လာပါက အာနာပါနသို့ ပြန်လည်ကူးပြောင်း၍ စိတ်ကိုတည်ငြိမ်စေပါ။ ဤနည်းဖြင့် နှစ်မျိုးစလုံး၏ အကျိုးကျေးဇူးကို ခံစားနိုင်မည်ဖြစ်ပါသည်။ မိမိ၏အခြေအနေပေါ်မူတည်၍ သင့်တော်သောနည်းလမ်းကို ရွေးချယ်အသုံးပြုသင့်ပါသည်။

ဤမေးခွန်းသည် တရားထိုင်ခြင်းနှင့် သတိပဋ္ဌာန်ဘာဝနာအကြောင်း မေးမြန်းထားခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာအမြင်အရ အောက်ပါအတိုင်း ရှင်းပြနိုင်ပါသည်: ၁။ ပထမအတွေ့အကြုံတွင် သိမှု့နှင့် သိသဘောကို အာရုံစိုက်ခြင်းသည် စိတ်ကို ဝေဒနာပေါ် ပိုမိုအာရုံရောက်စေပါသည်။ ထို့ကြောင့် ဝေဒနာကို ပိုမိုသတိပြုမိပြီး မခံနိုင်သည့်အဖြစ် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ၂။ ဒုတိယအတွေ့အကြုံတွင် ဝေလေနှင့်ထွက်သက်ကိုသာ အဓိကအာရုံစိုက်ခြင်းဖြင့် စိတ်သည် ဝေဒနာမှ ခွာထွက်လာပြီး အသက်ရှူခြင်းပေါ်တွင်သာ စူးစိုက်နေသောကြောင့် ဝေဒနာကို သည်းခံနိုင်စွမ်း ပိုမိုမြင့်မားလာခြင်းဖြစ်သည်။ ဤသည်မှာ သတိပဋ္ဌာန်ဘာဝနာ၏ အဓိကသဘောတရားဖြစ်သည့် "သတိ" နှင့် "ဥပေက္ခာ" တို့၏ အရေးပါပုံကို ပြသနေပါသည်။ အသက်ရှူခြင်းကဲ့သို့သော ဗဟိုချက်တစ်ခုပေါ် အာရုံစိုက်ခြင်းဖြင့် စိတ်ကို ဝေဒနာမှ လွတ်မြောက်စေပြီး ပိုမိုကြည်လင်တည်ငြိမ်စေနိုင်ပါသည်။ ဤနည်းဖြင့် တရားထိုင်သူသည် ဝေဒနာများကို ပိုမိုကောင်းစွာ ကိုင်တွယ်နိုင်ပြီး ဉာဏ်ပညာနှင့် အသိတရားတိုးတက်လာနိုင်ပါသည်။

ဤသည်မှာ ကောင်းမွန်သော တရားကျင့်စဉ်၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ ဝေဒနာ၏ သဘာဝကို သင်မြင်တွေ့နေခြင်းသည် အလွန်ကောင်းမွန်ပါသည်။ သို့သော် ကြာကြာဆက်ထိုင်၍မရခြင်းမှာ အကြောင်းရင်း အများအပြားကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ ၁။ စိတ်၏ စွမ်းအားနှင့် သတိ မလုံလောက်သေးခြင်း - တရားထိုင်ရာတွင် စိတ်ကို အာရုံတစ်ခုတည်းပေါ်တွင် စူးစိုက်ထားရန် လိုအပ်ပါသည်။ ဤသည်မှာ လေ့ကျင့်မှုနှင့် အချိန်ယူရပါသည်။ ၂။ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အခက်အခဲများ - ကိုယ်ခန္ဓာ၏ နာကျင်မှု သို့မဟုတ် မသက်မသာဖြစ်မှုများက တရားထိုင်ခြင်းကို အနှောင့်အယှက် ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။ ၃။ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အတားအဆီးများ - စိုးရိမ်ပူပန်မှု၊ စိတ်ပျံ့လွင့်မှု သို့မဟုတ် စိတ်ဖိစီးမှုများက တရားထိုင်ခြင်းကို ခက်ခဲစေနိုင်ပါသည်။ ၄။ လေ့ကျင့်မှု မလုံလောက်ခြင်း - တရားထိုင်ခြင်းသည် ပုံမှန်လေ့ကျင့်မှုနှင့် ဇွဲလုံ့လ လိုအပ်ပါသည်။ သင့်အနေဖြင့် တဖြည်းဖြည်းချင်း လေ့ကျင့်ခြင်း၊ သတိနှင့် ဝီရိယကို တိုးမြှင့်ခြင်း၊ သင့်လျော်သော ထိုင်နည်းကို ရှာဖွေခြင်းတို့ဖြင့် တိုးတက်မှုရရှိနိုင်ပါသည်။ သည်းခံခြင်းနှင့် ကိုယ့်ကိုယ်ကို ကရုဏာထားခြင်းတို့သည်လည်း အရေးကြီးပါသည်။ တရားထိုင်ခြင်းသည် ခရီးရှည်တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ တဖြည်းဖြည်း တိုးတက်လာမည်ဖြစ်ပါသည်။

ဝေဒနာ၏မမြဲခြင်းသဘောကို နားလည်ရန် အောက်ပါအချက်များကို စဉ်းစားကြည့်သင့်ပါသည်: ၁။ အာရုံပြောင်းလဲမှု - ထိုင်နေစဉ် ဝေဒနာပေါ်လာသော်လည်း၊ ထ၍လမ်းလျှောက်လိုက်လျှင် ထိုဝေဒနာ ပျောက်သွားတတ်ပါသည်။ ၂။ ပြင်းထန်မှုအတက်အကျ - ဝေဒနာသည် တစ်ပုံစံတည်း မဟုတ်ဘဲ တစ်ခါတစ်ရံ ပိုပြင်းလာခြင်း၊ တစ်ခါတစ်ရံ သက်သာလာခြင်းများ ရှိတတ်ပါသည်။ ၃။ အသေးစိတ်လေ့လာခြင်း - ဝေဒနာကို အာရုံစိုက်၍ သေချာကြည့်လျှင် အမြဲတမ်း တူညီသော ခံစားချက် မဟုတ်ဘဲ၊ ပူခြင်း၊ တင်းကျပ်ခြင်း၊ ထိုးခြင်း စသည်ဖြင့် အမျိုးမျိုးပြောင်းလဲနေသည်ကို တွေ့ရပါမည်။ ၄။ နိဗ္ဗာန်ရောက်ကြောင်းတရား - ဝေဒနာကို မမြဲဟု သိမြင်ခြင်းသည် နိဗ္ဗာန်ရောက်ကြောင်းတရားဖြစ်သောကြောင့် ဆက်လက်အားထုတ်ရန် လိုအပ်ပါသည်။ ဤနည်းဖြင့် ဝေဒနာ၏ မမြဲသော သဘောကို ပိုမိုနက်နဲစွာ နားလည်လာနိုင်ပါသည်။ ဆက်လက်၍ တရားအားထုတ်ခြင်းဖြင့် ပိုမိုနက်နဲသော အသိဉာဏ်များ ရရှိလာမည် ဖြစ်ပါသည်။

ဒီမေးခွန်းကတော့ တရားထိုင်တဲ့အခါ ကြုံတွေ့ရတဲ့ အခက်အခဲတစ်ခုအကြောင်း မေးထားတာပါ။ တရားထိုင်စဉ် ခံစားရတဲ့ ပြင်းထန်တဲ့ဝေဒနာဟာ သဘာဝကျပါတယ်။ ဒါကို သည်းခံပြီး ဆက်လက်ထိုင်နိုင်ဖို့ ကြိုးစားသင့်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် တကယ်လို့ မခံနိုင်လောက်အောင် ပြင်းထန်လာရင် ပြောင်းလဲပြင်ဆင်တာလည်း ရပါတယ်။ ဒီလိုပြောင်းလဲပြင်ဆင်တာဟာ ဒိဋ္ဌိမကွာနိုင်လို့ မဟုတ်ပါဘူး။ ကိုယ်ခန္ဓာကို အလွန်အမင်း ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်တာမျိုး မလုပ်သင့်ကြောင်း ဗုဒ္ဓက သွန်သင်ခဲ့ပါတယ်။ အဓိကကတော့ စိတ်ကို ဝေဒနာပေါ်မှာ အာရုံစိုက်ထားပြီး၊ ဝေဒနာရဲ့သဘာဝကို လေ့လာဖို့ပါ။ ဝေဒနာဟာ မမြဲဘူး၊ ဒုက္ခဖြစ်တယ်၊ အနတ္တဖြစ်တယ်ဆိုတာကို သိအောင်ကြိုးစားရမှာပါ။ တရားထိုင်တဲ့အခါ အခက်အခဲတွေကြုံတွေ့ရတာဟာ ပုံမှန်ပါပဲ။ ဒါကြောင့် စိတ်ရှည်သည်းခံပြီး ဆက်လက်အားထုတ်ဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။

ဤမေးခွန်းသည် နက်နဲသော အဘိဓမ္မာနှင့် စိတ်ပညာဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာဖြစ်ပါသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာ အဘိဓမ္မာအရ မနောဒွါရတွင် ထင်လာသော ရုပ်အာရုံကို စိတ်ကူးအာရုံအဖြစ် ပြောင်းလဲပေးသည့် လုပ်ငန်းစဉ်သည် အလွန်မြန်ဆန်ပြီး ရှုပ်ထွေးသော ဖြစ်စဉ်တစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ စန္တီရဏစိတ်သည် အာရုံကို စိစစ်သုံးသပ်သည့် စိတ်ခဏဖြစ်ပြီး၊ ယင်းသည် အာရုံကို ဆက်လက်၍ ဝေါဌဗ္ဗန်စိတ်က ဆုံးဖြတ်နိုင်ရန် အထောက်အကူပြုပါသည်။ သို့သော် စန္တီရဏစိတ်သည် ရုပ်အာရုံကို စိတ်ကူးအာရုံအဖြစ် တိုက်ရိုက်ပြောင်းလဲပေးခြင်း မဟုတ်ပါ။ ရုပ်အာရုံမှ စိတ်ကူးအာရုံသို့ ပြောင်းလဲခြင်းသည် ပဉ္စဒွါရဝီထိမှ မနောဒွါရဝီထိသို့ ကူးပြောင်းသည့် ဖြစ်စဉ်တစ်ခုလုံးကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ယင်းတွင် စန္တီရဏစိတ်အပါအဝင် အခြားသော စိတ်ခဏများလည်း ပါဝင်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် စန္တီရဏစိတ်နှင့် ရုပ်အာရုံမှ စိတ်ကူးအာရုံသို့ ပြောင်းလဲခြင်းတို့သည် တိုက်ရိုက်ကိုက်ညီမှု မရှိသော်လည်း၊ စန္တီရဏစိတ်သည် ထိုဖြစ်စဉ်၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် ပါဝင်နေပါသည်။

ဗုဒ္ဓဘာသာအယူအဆအရ စိတ်ဖြစ်စဉ် ၁၇ ချက်တွင် လူလို့သိလိုက်သော အခြေအနေသည် "သန္တီရဏ" စိတ်တွင် စတင်သိနိုင်ပါသည်။ သန္တီရဏ စိတ်သည် အာရုံကို စုံစမ်းဆန်းစစ်သော စိတ်ဖြစ်ပြီး၊ ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း၊ စက္ခုဝိညာဏ်၊ သမ္ပဋိစ္ဆန စိတ်များနောက် ဖြစ်ပေါ်လာပါသည်။ ဤစိတ်တွင် အာရုံ၏ သဘာဝကို ပိုမိုရှင်းလင်းစွာ သိမြင်လာပြီး၊ "လူ" ဟူသော အသိဉာဏ် စတင်ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ပါသည်။ သို့သော် ဤသည်မှာ အလွန်မြန်ဆန်သော စိတ်ဖြစ်စဉ်ဖြစ်သောကြောင့် သာမန်လူများအနေဖြင့် သတိမူမိရန် ခက်ခဲနိုင်ပါသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာတွင် ဤကဲ့သို့သော နက်နဲသော စိတ်ဖြစ်စဉ်များကို လေ့လာခြင်းဖြင့် ကိုယ်စိတ်နှစ်ပါး၏ သဘာဝကို ပိုမိုနားလည်စေရန် ရည်ရွယ်ပါသည်။

ဗုဒ္ဓဘာသာအမြင်အရ တရားထိုင်ရာမှာ ပြင်းထန်တဲ့ဝေဒနာကို သည်းမခံနိုင်သေးတာဟာ ဒိဌိမကွာသေးတဲ့သဘောဆိုတာထက် ဝိပဿနာဉာဏ်မရင့်သန်သေးတဲ့ သဘောလို့ဆိုနိုင်ပါတယ်။ သောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်တွေအနေနဲ့ ပြင်းထန်တဲ့ဝေဒနာကို သည်းခံနိုင်စွမ်း ပိုမြင့်မားပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အပြည့်အဝ သည်းခံနိုင်တယ်လို့တော့ မပြောနိုင်ပါဘူး။ သောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်တွေဟာ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့သဘာဝကို ပိုမိုနားလည်သဘောပေါက်ထားပြီး၊ အနိစ္စ ဒုက္ခ အနတ္တ လက္ခဏာတွေကို ပိုမိုသိမြင်ထားပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဝေဒနာတွေကို ပိုမိုလက်ခံနိုင်ပြီး သည်းခံနိုင်စွမ်း မြင့်မားပါတယ်။ ဒါပေမယ့် တရားထိုင်တဲ့အခါ ဝေဒနာတွေကို သည်းမခံနိုင်တာဟာ ပုထုဇဉ်တွေအတွက် ပုံမှန်ဖြစ်လေ့ရှိပါတယ်။ ဒါဟာ စိတ်ဓာတ်ကျစရာမဟုတ်ပါဘူး။ ဆက်လက်ကြိုးစားအားထုတ်ခြင်းဖြင့် တဖြည်းဖြည်းတိုးတက်လာမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ တရားထိုင်ရင်း ဝေဒနာတွေကို သတိနဲ့ လေ့လာဆင်ခြင်ခြင်းဟာ ဝိပဿနာဉာဏ်ရင့်သန်လာဖို့အတွက် အရေးကြီးတဲ့ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။