မေးမြန်းပါ။ ဆင်ခြင်ပါ။

သစ္စာလေးပါးဆိုင်ရာ ဉာဏ်ဆယ့်နှစ်ပါးကို အောက်ပါအတိုင်း ရှင်းပြနိုင်ပါသည်: ၁။ စစ္စဉာဏ် - သစ္စာလေးပါးကို သိသောဉာဏ် ၂။ ကိစ္စဉာဏ် - သစ္စာလေးပါး၏ ကိစ္စကို သိသောဉာဏ် ၃။ ကတဉာဏ် - သစ္စာလေးပါး၏ ကိစ္စကို ပြီးစီးပြောင်းကောင်းပြီးဖြစ်ကြောင်း သိသောဉာဏ် ဤဉာဏ်သုံးမျိုးစီကို သစ္စာလေးပါးတွင် တစ်ပါးစီအတွက် ရရှိသဖြင့် စုစုပေါင်း ၁၂ ပါး ဖြစ်ပါသည်။ ဥပမာ ဒုက္ခသစ္စာအတွက်: - ဒုက္ခသစ္စာကို သိသောဉာဏ် - ဒုက္ခသစ္စာကို ပိုင်းခြားသိမြင်ရမည့် ကိစ္စကို သိသောဉာဏ် - ဒုက္ခသစ္စာကို ပိုင်းခြားသိမြင်ပြီးဖြစ်ကြောင်း သိသောဉာဏ် ဤနည်းအတိုင်း ကျန်သစ္စာသုံးပါးအတွက်လည်း ဉာဏ်သုံးမျိုးစီ ရရှိပါသည်။ ဤဉာဏ်များသည် မဂ်ဉာဏ်နှင့် ဖိုလ်ဉာဏ်တို့တွင် ပါဝင်သော အသိဉာဏ်များ ဖြစ်ကြပါသည်။

ဘုရားရှင်သည် ခန္ဓာငါးပါးအကြောင်းကို ဗာရာဏသီပြည် မိဂဒါဝန်တော၌ ပဉ္စဝဂ္ဂီငါးဦးအား ပထမဆုံး ဓမ္မစကြာတရားဟောကြားစဉ် ဟောကြားခဲ့ပါသည်။ ဘုရားရှင်သည် သစ္စာလေးပါးတရားကို ဟောကြားရာတွင် ခန္ဓာငါးပါးသည် ဒုက္ခသစ္စာဖြစ်ကြောင်း ရှင်းလင်းဟောကြားခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ခန္ဓာငါးပါးကို မသိခြင်းကြောင့် သတ္တဝါများ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲ၌ လည်နေကြရကြောင်း၊ ခန္ဓာငါးပါး၏ သဘာဝကို သိမြင်လျှင် နိဗ္ဗာန်ရရှိနိုင်ကြောင်း ဟောကြားခဲ့ခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ခန္ဓာငါးပါး၏ ဖြစ်ပျက်သဘာဝကို သိမြင်ခြင်းဖြင့် အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ လက္ခဏာသုံးပါးကို သိမြင်နိုင်ပြီး၊ ထိုမှတစ်ဆင့် နိဗ္ဗာန်တရားကို သိမြင်နိုင်ကြောင်း ဟောကြားခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

ခန္ဓာငါးပါးကို RGB အရောင်စနစ်နဲ့ ဉပမာပေးပြရမယ်ဆိုရင် အောက်ပါအတိုင်း ရှင်းပြနိုင်ပါတယ်: 1. ရူပက္ခန္ဓာ (ရုပ်) - အနီရောင် (Red): ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပစ္စည်းများကို ကိုယ်စားပြုပါတယ်။ 2. ဝေဒနာက္ခန္ဓာ (ခံစားမှု) - အစိမ်းရောင် (Green): ခံစားချက်များကို ကိုယ်စားပြုပါတယ်။ 3. သည္ညာက္ခန္ဓာ (မှတ်သားမှု) - အပြာရောင် (Blue): အမှတ်အသားနဲ့ အသိဉာဏ်ကို ကိုယ်စားပြုပါတယ်။ 4. သင်္ခါရက္ခန္ဓာ (ပြုပြင်စီရင်မှု) - အရောင်များ ပေါင်းစပ်ခြင်း: ဤခန္ဓာသည် အခြားခန္ဓာများကို ပေါင်းစပ်ပြီး တုံ့ပြန်မှုများ ဖန်တီးပါတယ်။ 5. ဝိည္ညာဏက္ခန္ဓာ (သိမှု) - မျက်နှာပြင် (Screen): အရောင်များအားလုံးကို ပေါ်လွင်စေသော မျက်နှာပြင်လို သိမှုအသိစိတ်က ကျန်ခန္ဓာအားလုံးကို သိမြင်နိုင်စွမ်းရှိပါတယ်။ ဤဉပမာသည် ခန္ဓာငါးပါး၏ သဘောသဘာဝကို နားလည်ရန် အထောက်အကူပြုနိုင်သော်လည်း၊ ဗုဒ္ဓဟောကြားတော်မူသောအတိုင်း ခန္ဓာငါးပါးသည် အမှန်တကယ် ရှုပ်ထွေးနက်နဲပြီး အပြန်အလှန် ဆက်စပ်နေကြောင်း သတိပြုသင့်ပါတယ်။

ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်က ခန္ဓာငါးပါးကို ဒီလိုရှင်းပြခဲ့ပါတယ်။ ခန္ဓာငါးပါးဆိုတာ လူသတ္တဝါတိုင်းမှာရှိတဲ့ ရုပ်နဲ့နာမ်တရားတွေကို ခွဲခြားပြထားတာပါ။ ၎င်းတို့မှာ: ၁။ ရူပက္ခန္ဓာ - ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အစိတ်အပိုင်းများ ၂။ ဝေဒနာက္ခန္ဓာ - ခံစားမှုများ ၃။ သညာက္ခန္ဓာ - မှတ်သားမှုများ ၄။ သင်္ခါရက္ခန္ဓာ - စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဖွဲ့စည်းမှုများ ၅။ ဝိညာဏက္ခန္ဓာ - သိမှတ်မှုများ ဤခန္ဓာငါးပါးသည် မမြဲ၊ ဆင်းရဲ၊ အစိုးမရသော သဘာဝတရားများဖြစ်ကြောင်း၊ ၎င်းတို့ကို မှန်ကန်စွာ သိမြင်ခြင်းဖြင့် ဒုက္ခမှလွတ်မြောက်နိုင်ကြောင်း ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်က ဆုံးမဟောကြားခဲ့ပါတယ်။

အနတ္တဆိုတာ ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်က အဓိကအားဖြင့် ငါ၊ ငါ့ဟာ၊ ငါ့အတ္တဟူ၍ မရှိခြင်းလို့ ရှင်းပြခဲ့ပါတယ်။ ခန္ဓာငါးပါးထဲမှာ အမြဲတည်ရှိနေတဲ့ အတ္တဆိုတာ မရှိပါဘူး။ ရုပ်၊ ဝေဒနာ၊ သညာ၊ သင်္ခါရ၊ ဝိညာဏ ဆိုတဲ့ ခန္ဓာငါးပါးဟာ အကြောင်းတရားတွေကြောင့် ဖြစ်ပျက်နေတာသာဖြစ်ပြီး၊ ထိန်းချုပ်လို့မရတဲ့ သဘာဝတရားတွေသာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဥပမာ - ရုပ်ခန္ဓာကို ကြည့်ရင် အိုခြင်း၊ နာခြင်း၊ သေခြင်းတရားတွေကနေ မလွတ်ကင်းနိုင်ပါဘူး။ ဒါကြောင့် ရုပ်ခန္ဓာဟာ ငါ့အတ္တ မဟုတ်ပါဘူး။ စိတ်ခန္ဓာတွေလည်း အကြောင်းတရားပေါ်မူတည်ပြီး ဖြစ်ပျက်နေတာပါ။ ဒီလိုနည်းနဲ့ ခန္ဓာငါးပါးလုံးမှာ အမြဲတည်ရှိနေတဲ့ အတ္တဆိုတာ မရှိပါဘူး။ ဒါကြောင့် အနတ္တလို့ခေါ်တာဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအနတ္တသဘောကို သိမြင်ခြင်းအားဖြင့် ဆင်းရဲဒုက္ခကနေ လွတ်မြောက်နိုင်တယ်လို့ ဗုဒ္ဓက ဟောကြားခဲ့ပါတယ်။

ဗုဒ္ဓဘာသာအယူအဆအရ သေဆုံးပြီးနောက် ကောင်းမှုကုသိုလ်အပေါ်မူတည်၍ ဘဝသစ်ရောက်ရှိပါသည်။ ဘုန်းကြီးကျောင်းသို့သွားရန် အိပ်မက်ပေးခြင်းသည် ထိုပုဂ္ဂိုလ်၏ စိတ်သန္တာန်က သာသနာနှင့် ဆက်စပ်နေသေးကြောင်း ညွှန်ပြနေပါသည်။ သို့သော် တိကျသေချာသော ဘဝကို မသိနိုင်ပါ။ အကောင်းဆုံးမှာ ထိုပုဂ္ဂိုလ်အတွက် မေတ္တာပို့ခြင်း၊ အမျှပေးခြင်းများ ပြုလုပ်ပေးသင့်ပါသည်။ ဤသို့ဖြင့် ကောင်းမွန်သော ဘဝသစ်သို့ ရောက်ရှိနိုင်စေရန် အထောက်အကူဖြစ်စေပါသည်။

ဗုဒ္ဓဘာသာနည်းအရ စိတ်ကိုထက်မြတ်အောင် လေ့ကျင့်ရာတွင် အာနာပါန သတိပဋ္ဌာန်ဘာဝနာသည် အထိရောက်ဆုံး နည်းလမ်းတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ ဤနည်းတွင် အသက်ရှူဝင်ထွက်ကို သတိဖြင့် အာရုံစိုက်ခြင်းဖြင့် စတင်ပါသည်။ နှာခေါင်းဝတွင် လေဝင်လေထွက်ကို သတိဖြင့် မှတ်သားနေခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ဤသို့ဆက်တိုက် လုပ်ဆောင်ခြင်းဖြင့် စိတ်သည် တဖြည်းဖြည်း တည်ငြိမ်လာပြီး ပိုမို အာရုံစူးစိုက်နိုင်စွမ်း ရှိလာပါသည်။ ထို့နောက် ခန္ဓာကိုယ်၏ အစိတ်အပိုင်းများကိုလည်း သတိဖြင့် ဆင်ခြင်သုံးသပ်နိုင်ပါသည်။ ဥပမာ - ခြေဖဝါးမှ ဦးခေါင်းထိပ်အထိ တစ်ပိုင်းချင်းစီ သတိဖြင့် ဆင်ခြင်ခြင်း။ ဤကဲ့သို့ ပုံမှန် လေ့ကျင့်ခြင်းဖြင့် စိတ်သည် ပိုမို ထက်မြတ်လာပြီး၊ ပညာဉာဏ် တိုးတက်လာကာ၊ ကိလေသာများ လျော့ပါးလာမည် ဖြစ်ပါသည်။ သို့သော် အလျင်စလို မလုပ်ဆောင်ဘဲ၊ တဖြည်းဖြည်းချင်း စိတ်ရှည်လက်ရှည် လေ့ကျင့်သွားရန် အရေးကြီးပါသည်။

၈ပါးသီလဆောက်တည်ပြီးနောက် ရေချိုးဆပ်ပြာတိုက်လို့ရပါတယ်။ ၈ပါးသီလမှာ ကိုယ်လှပမှုအတွက် မိတ်ကပ်၊ နံ့သာ စသည်တို့ကို သုံးစွဲခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ရပါတယ်။ သို့သော် သန့်ရှင်းရေးအတွက် ရေချိုးဆပ်ပြာတိုက်ခြင်းကတော့ ပြဿနာမရှိပါဘူး။ သန့်ရှင်းခြင်းဟာ ကျန်းမာရေးအတွက် အရေးကြီးပြီး ဗုဒ္ဓဘာသာက အားပေးတဲ့အရာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ၈ပါးသီလဆောက်တည်ထားသူများအနေဖြင့် ပုံမှန်သန့်ရှင်းရေးပြုလုပ်ခြင်း၊ ရေချိုးဆပ်ပြာတိုက်ခြင်းတို့ကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နိုင်ပါတယ်။

မွေးနေ့တွင် ကောင်းမှုကုသိုလ်ပြုလုပ်ခြင်းသည် အလွန်ကောင်းမွန်သော အလေ့အထတစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ အောက်ပါတို့မှာ မွေးနေ့တွင် ပြုလုပ်နိုင်သော ကုသိုလ်ကောင်းမှုများဖြစ်ပါသည်: ၁။ သံဃာတော်များအား ဆွမ်းကပ်လှူဒါန်းခြင်း ၂။ ဘုရားရှိခိုးဝတ်ပြုခြင်း၊ ပန်း၊ ရေချမ်း၊ ဆီမီးကပ်လှူခြင်း ၃။ မိဘဆရာသမားများအား ရှိခိုးကန်တော့ခြင်း ၄။ ဆင်းရဲနွမ်းပါးသူများအား စားသောက်ဖွယ်ရာ လှူဒါန်းခြင်း ၅။ တိရစ္ဆာန်များအား အစာကျွေးမွေးခြင်း ၆။ မေတ္တာဘာဝနာပွားများခြင်း ဥပုသ်နေ့မဟုတ်ပဲနှင့် ၈ပါးသီလစောင့်တည်ခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ - ဥပုသ်နေ့မဟုတ်သောနေ့များတွင်လည်း ၈ပါးသီလ စောင့်ထိန်းနိုင်ပါသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များအနေဖြင့် မိမိဆန္ဒရှိပါက မည်သည့်နေ့တွင်မဆို သီလစောင့်ထိန်းနိုင်ပါသည်။ မွေးနေ့ကဲ့သို့သော အထူးနေ့ရက်များတွင် သီလစောင့်ထိန်းခြင်းသည် ပိုမိုအကျိုးရှိသော ကုသိုလ်ကောင်းမှုတစ်ခုဖြစ်ပါသည်။

မှန်ကန်သောစိတ်နေသဘောထားထားနိုင်ဖို့ ဗုဒ္ဓဟောကြားခဲ့တဲ့တရားတစ်ပုဒ်ကတော့ မေတ္တာသုတ်ပါ။ မေတ္တာသုတ်ကို ဗုဒ္ဓဘုရားရှင်က သာဝတ္ထိပြည်နား ဟိမဝန္တာတောအုပ်မှာ တရားအားထုတ်နေတဲ့ ရဟန်း ၅၀၀ ကျော်အတွက် ဟောကြားခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီရဟန်းတွေဟာ တောထဲမှာတရားအားထုတ်နေစဉ် တောနတ်တွေရဲ့ ဖျက်ဆီးမှုကိုခံရလို့ ဗုဒ္ဓထံပြန်လာပြီး တိုင်ကြားကြတဲ့အခါ ဒီတရားကိုဟောပြခဲ့တာပါ။ မေတ္တာသုတ်မှာ မှန်ကန်တဲ့စိတ်နေသဘောထားအကြောင်း၊ အားလုံးသတ္တဝါတွေအပေါ် မေတ္တာထားရမယ့်အကြောင်း၊ ကိုယ်ချင်းစာတရားထားရမယ့်အကြောင်း စတာတွေပါဝင်ပါတယ်။ ဒီတရားကို ကျင့်သုံးခြင်းဖြင့် စိတ်ငြိမ်းချမ်းမှုရရှိပြီး အခြားသူတွေနဲ့ သဟဇာတဖြစ်စွာနေထိုင်နိုင်မှာဖြစ်ပါတယ်။