မေးမြန်းပါ။ ဆင်ခြင်ပါ။

ဤမေးခွန်းသည် ဗုဒ္ဓဘာသာတရားနှင့် ပတ်သက်သော အရေးကြီးသောမေးခွန်းတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ သောတာပန်မဂ်ဖိုလ်ရရှိရန်အတွက် သီလစင်ကြယ်ခြင်းသည် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။ သို့သော် အိမ်ထောင်သည်များအတွက် လင်မယားသဘာဝစိတ်ရှိခြင်းသည် သောတာပန်မဂ်ဖိုလ်ကို တားဆီးနိုင်သည်ဟု မဆိုနိုင်ပါ။ ဗုဒ္ဓဘာသာတရားတော်အရ၊ သောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်သည် ကာမဂုဏ်အာရုံများကို လုံးဝစွန့်လွှတ်ရန် မလိုအပ်သေးပါ။ သောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်သည် သက္ကာယဒိဋ္ဌိ၊ ဝိစိကိစ္ဆာ၊ သီလဗ္ဗတပရာမာသ ဟူသော သံယောဇဉ်သုံးပါးကိုသာ ပယ်ဖြတ်ရပါသည်။ သို့သော် သောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်သည် ကာမဂုဏ်အာရုံများကို စွဲလမ်းမှုလျော့နည်းလာပြီး၊ ကိလေသာအားနည်းလာပါသည်။ ထို့ကြောင့် အိမ်ထောင်သည်များအနေဖြင့် လင်မယားသဘာဝ ဆက်ဆံရေးရှိနေသော်လည်း၊ တရားအားထုတ်ခြင်းဖြင့် သောတာပန်မဂ်ဖိုလ်ရရှိနိုင်ပါသည်။ အဓိကအားဖြင့် သီလစင်ကြယ်စွာစောင့်ထိန်းခြင်း၊ ဗုဒ္ဓတရားတော်များကို လေ့လာနားလည်ခြင်း၊ ဝိပဿနာဘာဝနာပွားများခြင်းတို့ဖြင့် သောတာပန်မဂ်ဖိုလ်သို့ ရောက်ရှိနိုင်ကြောင်း မှတ်သားရပါမည်။

ဟုတ်ကဲ့၊ သင်၏မေးခွန်းကိုရှင်းပြပေးပါမည်။ မြင်သိစိတ်ဖြစ်ပေါ်လာပုံကို အဆင့်ဆင့်ရှင်းပြရလျှင်: ၁။ မျက်စိအကြည်ရုပ် (စက္ခုပသာဒ) နှင့် အဆင်းရုပ် (ရူပါရုံ) တို့ထိတွေ့သည့်အခါ ရူပါရုံဖြစ်ပေါ်လာပါသည်။ ၂။ ဤရူပါရုံသည် ချက်ချင်းပင် မနောဒွါရ (စိတ်၏တံခါးပေါက်) တွင် ထင်လာပါသည်။ သို့သော် ဤအဆင့်တွင် မြင်သိစိတ်မဖြစ်သေးပါ။ ၃။ မနောဒွါရပေါ် ထင်လာသောရူပါရုံကို ဓမ္မာရုံ (စိတ်ကူးအာရုံ) အဖြစ် ပြောင်းလဲပေးရပါသည်။ ၄။ ထို့နောက်မှသာ မနောဝိညာဏ် (စိတ်ဖြင့်သိခြင်း) ဖြစ်ပေါ်လာပြီး၊ မြင်သိစိတ်အဖြစ်သို့ ရောက်ရှိလာပါသည်။ ဤဖြစ်စဉ်သည် အလွန်မြန်ဆန်စွာ ဖြစ်ပျက်နေသောကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့အနေဖြင့် သတိမထားမိကြပါ။ သို့သော် ဗုဒ္ဓဘာသာအရ စိတ်ဖြစ်စဉ်များကို သေချာလေ့လာခြင်းဖြင့် ဤအဆင့်ဆင့်ကို သိနိုင်ပါသည်။ ဤနည်းဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့သည် စိတ်၏သဘာဝနှင့် ပစ္စုပ္ပန်အချိန်ကို ပိုမိုနားလည်လာနိုင်ပါသည်။

ဘုရားရှစ်ခိုးပြုနည်း အပြည့်အစုံမှာ အဆင့် ၈ ဆင့် ရှိပါတယ်: ၁။ လက်အုပ်ချီပြီး ဦးညွှတ်ပါ။ ၂။ ဒူးထောက်ထိုင်ပါ။ ၃။ လက်နှစ်ဖက်ကို မြေပြင်ပေါ်တင်ပါ။ ၄။ နဖူးကို မြေပြင်ပေါ် ထိအောင်ကိုးကွယ်ပါ။ ၅။ ထိုင်လျက် လက်အုပ်ချီပါ။ ၆။ နောက်တစ်ကြိမ် နဖူးကိုမြေပြင်ပေါ် ထိအောင်ကိုးကွယ်ပါ။ ၇။ ထိုင်လျက် လက်အုပ်ချီပါ။ ၈။ နောက်ဆုံးအကြိမ် နဖူးကိုမြေပြင်ပေါ် ထိအောင်ကိုးကွယ်ပါ။ ဤသည်မှာ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များ ရိုသေကိုးကွယ်မှုပြုရာတွင် အသုံးပြုသော ဘုရားရှစ်ခိုးပြုနည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဤနည်းဖြင့် ဗုဒ္ဓ၊ ဓမ္မ၊ သံဃာ ရတနာသုံးပါးကို အလေးအပြင် ရှိခိုးပူဇော်ကြပါတယ်။

ဤမေးခွန်းသည် နက်နဲသော ဝိပဿနာဘာဝနာ အတွေ့အကြုံနှင့် ပတ်သက်နေပါသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာ အလိုအရ ဤသို့ရှင်းပြနိုင်ပါသည်: သင်ဖော်ပြသော အတွေ့အကြုံသည် စိတ်၏သဘာဝကို သေချာစွာ သတိပြုမိခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ဤနေရာတွင် "သိနေသည့်သဘော" ဟုဆိုသည်မှာ သတိ (စတိ) နှင့် သမ္ပဇည (စမ္ပဇဉ္ည) ဟုခေါ်သော အသိတရားနှစ်မျိုး ဖြစ်ပါသည်။ ဤသိနေသည့်သဘောသည် မည်သည့်အာရုံကိုမျှ မမှီခိုပါ။ ၎င်းသည် ဗုဒ္ဓဘာသာတွင် ခေါ်ဆိုသော "သတိပဋ္ဌာန" ဟူသော သတိထားမှု၏ အခြေခံသဘောတရား ဖြစ်ပါသည်။ ဤအခြေအနေတွင် စိတ်သည် အာရုံများကို လျင်မြန်စွာ သတိပြုမိသော်လည်း ထိုအာရုံများတွင် မတွယ်တာဘဲ ပကတိ သိနေသည့် အခြေအနေသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိနေခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ဤသဘောသည် ဝိပဿနာဘာဝနာ၏ အဓိကရည်ရွယ်ချက်ဖြစ်သော "ဝိရာဂ" (တွယ်တာမှုကင်းခြင်း) နှင့် "နိဗ္ဗိဒါ" (ငြီးငွေ့ခြင်း) တို့ကို ဖြစ်ပေါ်စေသော အခြေအနေသို့ ဦးတည်နေခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ဤအတွေ့အကြုံသည် သင့်ဘာဝနာ အလေ့အကျင့် တိုးတက်နေကြောင်း ညွှန်ပြနေပါသည်။ သို့သော် ဤအခြေအနေကိုပင် တွယ်တာခြင်း မပြုဘဲ ဆက်လက်၍ သတိဖြင့် ရှုမှတ်သွားရန် အရေးကြီးပါသည်။

ဤမေးခွန်းသည် ဗုဒ္ဓဘာသာတရားတော်နှင့် သက်ဆိုင်သည့် နက်နဲသောအကြောင်းအရာဖြစ်ပါသည်။ တရားထိုင်စဉ် ခံစားရသောဝေဒနာများကို ရှုမှတ်ခြင်းသည် သေခါနီးအခြေအနေအတွက် တိုက်ရိုက်ပြင်ဆင်ခြင်းမဟုတ်ပါ။ ဝေဒနာကို ရှုမှတ်ခြင်း၏ အဓိကရည်ရွယ်ချက်မှာ စိတ်ကို ပစ္စုပ္ပန်တွင် တည်မြဲစေရန်နှင့် အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ သဘောတရားများကို သိမြင်နိုင်ရန်ဖြစ်ပါသည်။ ဤသို့လေ့ကျင့်ခြင်းဖြင့် ဒုက္ခဝေဒနာများကို ပိုမိုလက်ခံနိုင်စွမ်း တိုးတက်လာပြီး၊ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာခံနိုင်ရည်လည်း မြင့်မားလာပါသည်။ သေခါနီးအခြေအနေတွင် ကြုံတွေ့ရမည့် ဝေဒနာများအတွက် တိုက်ရိုက်ပြင်ဆင်ခြင်းမဟုတ်သော်လည်း၊ ဝိပဿနာဘာဝနာ ပွားများခြင်းဖြင့် သေခါနီးအခြေအနေကို ပိုမိုတည်ငြိမ်စွာ ရင်ဆိုင်နိုင်စွမ်းရှိလာမည်ဖြစ်ပါသည်။ အဓိကအချက်မှာ ယခုပစ္စုပ္ပန်တွင် သတိပဋ္ဌာန်လေးပါးကို လေ့ကျင့်ခြင်းဖြင့် အနာဂတ်အတွက် အကျိုးကျေးဇူးရရှိခြင်းဖြစ်ပါသည်။

ဤမေးခွန်းသည် ဘုရားတရားနှင့် တိုက်ရိုက်သက်ဆိုင်မှု မရှိပါ။ သို့သော် ဗုဒ္ဓဘာသာအမြင်အရ ဤသို့ဖြေကြားနိုင်ပါသည်: သေဆုံးခြင်းသည် ဘဝ၏ သဘာဝတစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ လူတိုင်းသေဆုံးရမည်ဖြစ်ပြီး ဤအချက်ကို လက်ခံနားလည်ခြင်းဖြင့် စိတ်ငြိမ်းချမ်းမှုရရှိနိုင်ပါသည်။ သေခါနီးအချိန်တွင် ခံစားရသော နာကျင်မှုများသည် လူတစ်ဦးချင်းစီအလိုက် ကွဲပြားနိုင်ပါသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာတွင် သတိပဋ္ဌာန်တရားကို အလေးထားပါသည်။ ဝေဒနာများကို သတိဖြင့် ရှုမြင်ခြင်းဖြင့် စိတ်ဒုက္ခကို လျော့ပါးစေနိုင်ပါသည်။ ထို့အပြင် မေတ္တာဘာဝနာပွားများခြင်းဖြင့် စိတ်ငြိမ်းချမ်းမှုရရှိနိုင်ပါသည်။ သေခါနီးအချိန်တွင် စိတ်ဒုက္ခ၊ ကိုယ်ဒုက္ခများရှိနိုင်သော်လည်း ဗုဒ္ဓတရားတော်အတိုင်း ကျင့်ကြံခြင်းဖြင့် ထိုဒုက္ခများကို လျော့ပါးစေနိုင်ပါသည်။

ဤမေးခွန်းသည် ပြတ်သားစွာ ဖြေဆိုရန် ခက်ခဲပါသည်။ ဗုဒ္ဓဝါဒအရ လူပုဂ္ဂိုလ်နှင့် ရဟန်းတို့သည် မိမိတို့၏ ကိုယ်ကျင့်တရားနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအပေါ် မူတည်၍ မြတ်သည်ဟု ယူဆနိုင်ပါသည်။ လူသောတာပန်သည် အရိယာဖြစ်သောကြောင့် မြင့်မြတ်သော အဆင့်တွင် ရှိသော်လည်း၊ ရဟန်းသည် ကိလေသာကင်းစင်ရေးအတွက် အချိန်အပြည့် အားထုတ်နေသူဖြစ်ပါသည်။ သို့သော် အဓိကအချက်မှာ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးချင်းစီ၏ စိတ်ဓာတ်ကြည်လင်မှု၊ ကုသိုလ်ကောင်းမှုပြုလုပ်မှု၊ တရားဓမ္မကျင့်ကြံအားထုတ်မှုတို့အပေါ် မူတည်နေပါသည်။ ထို့ကြောင့် မည်သူက ပို၍မြတ်သည်ဟု အတိအကျပြောရန် ခက်ခဲပါသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များအနေဖြင့် အခြားသူများကို နှိုင်းယှဉ်အကဲဖြတ်ခြင်းထက် မိမိကိုယ်ကို ပိုမိုကောင်းမွန်အောင် အားထုတ်ကြိုးပမ်းသင့်ကြောင်း အကြံပြုလိုပါသည်။

ဤမေးခွန်းသည် အလွန်နက်နဲသော အကြောင်းအရာဖြစ်ပါသည်။ ဗုဒ္ဓဟူသည် သတ္တဝါအားလုံးကို တန်းတူထားရှိရန် သွန်သင်ခဲ့ပါသည်။ သို့သော် ဓမ္မအရ စဉ်းစားလျှင် သောတာပန်သည် နိဗ္ဗာန်ရောက်ရန် လမ်းစဉ်တွင် ရှေ့ဆုံးအဆင့်ရောက်နေသူဖြစ်ပြီး ပုထုဇဉ်ရဟန်းမှာ သာမန်လူသာဖြစ်သေးသည်။ သို့သော် ရဟန်းဝတ်ထားခြင်းကြောင့် ကုသိုလ်ကောင်းမှုများ ပြုလုပ်နိုင်ခွင့် ပိုမိုရရှိနိုင်ပါသည်။ အရေးကြီးသည်မှာ မိမိ၏စိတ်နှလုံးကို သန့်စင်စေရန်နှင့် ကျင့်ကြံအားထုတ်မှုပင် ဖြစ်ပါသည်။

ဤမေးခွန်းသည် ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ သံဃာတော်များနှင့် ဥပါသကများအကြား ဆက်ဆံရေးနှင့် ပတ်သက်သော အရေးကြီးသော မေးခွန်းဖြစ်ပါသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာ အယူအဆအရ၊ ပုထုဇဉ်ရဟန်းက လူသောတာပန်ကို ကန်တော့လို့ မရပါ။ အကြောင်းမှာ - ၁။ ရဟန်းသံဃာတော်များသည် ဗုဒ္ဓ၊ ဓမ္မ၊ သံဃာ ရတနာသုံးပါးကို ကိုယ်စားပြုသောကြောင့် အလွန်မြင့်မြတ်သော နေရာတွင် ရှိပါသည်။ ၂။ သောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ်သည် အရိယာဖြစ်သော်လည်း လူသာမန်သာ ဖြစ်ပါသည်။ ၃။ ရဟန်းသံဃာတော်များသည် သာသနာတော်အတွက် မိမိတို့၏ လူ့ဘဝကို စွန့်လွှတ်ပြီး ဆွမ်းခံစားခြင်း စသည့် ကျင့်ဝတ်များကို လိုက်နာကျင့်သုံးနေကြသောကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။ ၄။ ရဟန်းသံဃာတော်များကို ရိုသေလေးစားခြင်းသည် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့၏ အရေးကြီးသော တာဝန်တစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ သို့သော် ရဟန်းသံဃာတော်များအနေဖြင့် လူသောတာပန်ကို လေးစားသင့်ပြီး၊ သူ၏ ဓမ္မဉာဏ်ကို အသိအမှတ်ပြုသင့်ပါသည်။ သို့သော် ကန်တော့ခြင်းကဲ့သို့သော ရိုသေလေးစားမှုပြသခြင်းမျိုးကို မပြုလုပ်သင့်ပါ။

ငြိမ်နေသည့်စိတ်မှာလည်း လှုပ်ရှားနေသည့်သဘောရှိသည်ကို တွေ့မြင်ခြင်းသည် တရားထိုင်ရာတွင် အရေးကြီးသော အတွေ့အကြုံတစ်ခုဖြစ်ပါသည်။ ဤအတွေ့အကြုံသည် အနိစ္စ (မပြီးမခြောက်ခြင်း) နှင့် အနတ္တ (အတ္တမရှိခြင်း) တရားများကို နားလည်စေပါသည်။ စိတ်သည် အမြဲတမ်း ပြောင်းလဲနေကြောင်း သတိပြုမိခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ငြိမ်သက်နေသော စိတ်တွင်ပင် အတွေးများ၊ ခံစားချက်များ အစဉ်မပြတ် ပေါ်ပေါက်နေကြောင်း တွေ့ရှိရခြင်းဖြစ်သည်။ ဤသို့ သတိပြုမိခြင်းဖြင့် စိတ်၏ သဘာဝကို ပိုမိုနက်နဲစွာ နားလည်လာနိုင်ပါသည်။ တရား၏သဘောမှာ ဤကဲ့သို့ သေချာစွာ သတိထားကြည့်ရှုခြင်းဖြင့် ဘဝ၏ ပကတိသဘာဝကို သိမြင်လာခြင်းဖြစ်ပါသည်။ အရာခပ်သိမ်းသည် အမြဲတမ်း ပြောင်းလဲနေကြောင်း၊ အစစ်အမှန် အတ္တဟူ၍ မရှိကြောင်း နားလည်လာခြင်းဖြင့် ဆင်းရဲဒုက္ခမှ လွတ်မြောက်ရန် လမ်းစကို တွေ့ရှိလာနိုင်ပါသည်။