မေးမြန်းပါ။ ဆင်ခြင်ပါ။

ဗုဒ္ဓဝါဒအရ ရုပ်သာလျှင်ရှိ၍ နာမ်မရှိသော ဗြဟ္မာကို "အသညသတ်ဗြဟ္မာ" ဟုခေါ်ပါသည်။ ဤဗြဟ္မာများသည် စိတ်နှင့်စေတသိက်များကင်းမဲ့ပြီး ရုပ်သာရှိသော သတ္တဝါများဖြစ်ကြပါသည်။ သူတို့သည် အတိတ်ဘဝက သညာဝေဒယိတနိရောဓသမာပတ်ကို ရရှိခဲ့သောကြောင့် ထိုဘုံသို့ရောက်ရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်ပါသည်။ သို့သော် ဤဗြဟ္မာများ၏ဘဝသည် ကာလအကန့်အသတ်ရှိပြီး၊ နောက်ဆုံးတွင် နာမ်တရားများ ပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်လာကာ ပုထုဇဉ်ဘဝသို့ ပြန်လည်ကျရောက်ရမည်ဖြစ်ပါသည်။

ဤမေးခွန်းသည် နက်နဲသော အဘိဓမ္မာနှင့် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် သဘောတရားများနှင့် သက်ဆိုင်ပါသည်။ ဝိညာဏပစ္စယာ နာမရူပံ ဆိုသည်မှာ ဝိညာဏ်ကြောင့် နာမ်ရုပ် ဖြစ်ရသည်ဟု ဆိုလိုခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ သို့သော် ဗြဟ္မာဘုံသို့ ရောက်ရှိသောအခါ ရူပဗြဟ္မာများတွင် နာမ်သာရှိပြီး ရုပ်မရှိပါ။ ဤသည်မှာ ဝိညာဏ်၏ အကျိုးဆက်အနေဖြင့် နာမ်သာ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။ ဗြဟ္မာဘုံသို့ ရောက်ရှိရခြင်းမှာ ဈာန်စမာပတ်များ ရရှိထားသောကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။ ထိုဈာန်စမာပတ်များသည် ရုပ်ကိုကျော်လွန်၍ နာမ်တရားများကိုသာ အာရုံပြုသောကြောင့် ရုပ်မပါဝင်တော့ဘဲ နာမ်သက်သက်သာ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် လူ့ဘဝမှ သေဆုံးပြီး ဗြဟ္မာဖြစ်သောအခါ နာမ်သာရှိပြီး ရုပ်မရှိခြင်းမှာ ယခင်ဘဝက ပြုလုပ်ခဲ့သော ကုသိုလ်ကံနှင့် ဈာန်စမာပတ်တို့၏ အကျိုးဆက်ကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။

ဟုတ်ကဲ့၊ ကျွန်တော့်ကို မေးမြန်းလိုသည်များရှိပါက မေးမြန်းနိုင်ပါသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် ပတ်သက်သည့် အကြောင်းအရာများကို ကျွန်တော် တတ်နိုင်သလောက် ဖြေကြားပေးပါမည်။ သင့်အတွက် အထောက်အကူဖြစ်စေရန် ကျွန်တော် ကြိုးစားပါမည်။

ဗုဒ္ဓဘာသာအမြင်အရ အတိတ်ကံသည် လက်ရှိနှင့် အနာဂတ်အပေါ် သက်ရောက်မှုရှိသော်လည်း၊ ကံသည် တစ်ခုတည်းသော အကြောင်းရင်းမဟုတ်ပါ။ ဗုဒ္ဓက ကံ၏အကျိုးဆက်ကို လုံးဝပုံသေသတ်မှတ်ထားခြင်းမဟုတ်ဘဲ၊ လက်ရှိအချိန်မှာ ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းမွန်စွာ နေထိုင်ခြင်းဖြင့် ပြောင်းလဲနိုင်သည်ဟု သွန်သင်ခဲ့ပါသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာတွင် အကြောင်းတရားနှင့် အကျိုးတရားဆက်စပ်မှု (ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်) ကို အရေးကြီးသည်ဟု ယူဆပါသည်။ ဒီအယူအဆအရ ဖြစ်ရပ်တိုင်းသည် အကြောင်းရင်းများစွာ ပေါင်းစပ်မှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်ပြီး၊ အတိတ်ကံသည် တစ်ခုသော အကြောင်းရင်းသာဖြစ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် အတိတ်ကံ၏ အကျိုးဆက်များကို တွေ့မြင်နိုင်သော်လည်း၊ ယခုလက်ရှိ ကျင့်ကြံအားထုတ်မှု၊ စိတ်သဘောထား၊ နှင့် လုပ်ဆောင်ချက်များကလည်း အရေးကြီးသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်နေပါသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာသည် ပစ္စုပ္ပန်ကိုအလေးထားပြီး၊ ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းမွန်စွာ နေထိုင်ခြင်းဖြင့် ပိုကောင်းသော အနာဂတ်ကို ဖန်တီးနိုင်သည်ဟု ယုံကြည်ပါသည်။

ဗုဒ္ဓဘာသာအမြင်အရ လက္ခဏာပညာဟာ အတိတ်ကံကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ အကျိုးတရားတွေကို ရိပ်စားမိနိုင်တဲ့ အတတ်ပညာတစ်ခုလို့ ယူဆပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဗုဒ္ဓရဲ့အဓိက သွန်သင်ချက်ကတော့ ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းမွန်ရေး၊ စိတ်ကိုလေ့ကျင့်ပြုပြင်ရေးနဲ့ ပညာဉာဏ်တိုးတက်ရေးပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဗုဒ္ဓက လက်ရှိပစ္စုပ္ပန်မှာ အကောင်းဆုံးကြိုးစားပြီး အကောင်းဆုံးလုပ်ဆောင်ဖို့ သွန်သင်ခဲ့ပါတယ်။ အနာဂတ်အတွက် ကြိုတင်ခန့်မှန်းခြင်းထက် ပစ္စုပ္ပန်မှာ ကိုယ်ကျင့်သီလကောင်းမွန်အောင် နေထိုင်ခြင်းက ပိုအရေးကြီးတယ်လို့ ယူဆပါတယ်။ ဒါ့ကြောင့် လက္ခဏာပညာရှင်ရဲ့ ဟောကိန်းမှန်ခြင်းဟာ ကြိုတင်သိမြင်နိုင်တဲ့ ပညာရပ်တစ်ခုလို့ သတ်မှတ်လို့ မရပါဘူး။ ဒါဟာ အတိတ်ကံကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ အကျိုးဆက်တွေကို တွေ့မြင်နိုင်တဲ့ အတတ်ပညာတစ်ခုသာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဗုဒ္ဓဘာသာရဲ့ အနှစ်သာရကတော့ ကိုယ်ကျင့်တရား၊ စိတ်ပွားများမှု၊ ပညာဉာဏ်တိုးတက်ရေးတို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ဗုဒ္ဓဘာသာအမြင်အရ လက္ခဏာဟူသည် အကြောင်းတရားများစွာကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော အကျိုးတရားတစ်ခုသာဖြစ်ပါသည်။ လက္ခဏာပညာရပ်သည် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် သဘောတရားနှင့် ကိုက်ညီမှုမရှိပါ။ ဗုဒ္ဓကဆုံးမတော်မူသည်မှာ ကိုယ်တိုင်သိမြင်ခြင်း၊ စမ်းသပ်စစ်ဆေးခြင်းဖြင့် အမှန်တရားကို ရှာဖွေရန်ဖြစ်ပါသည်။ အခြားသူများ၏ ဟောပြောချက်များကို မစဉ်းစားဘဲ လက်ခံခြင်းသည် မသင့်လျော်ပါ။ ထို့ကြောင့် မိမိပတ်ဝန်းကျင်တွင် လက္ခဏာဟောပြောချက်များ မှန်ကန်နေသည်ဟု ထင်မြင်ရသော်လည်း ထိုအရာသည် အမှန်တကယ် မှန်ကန်သည်ဟု မယူဆသင့်ပါ။ ဉာဏ်ပညာဖြင့် ဆင်ခြင်သုံးသပ်ပြီး ကိုယ်တိုင်သိမြင်အောင် ကြိုးစားသင့်ပါသည်။

ဗုဒ္ဓဘာသာအမြင်အရ လက္ခဏာတွေ၊ နိမိတ်တွေအပေါ် အလွန်အမင်းယုံကြည်တာဟာ အဟေတုကဒိဌိ (အကြောင်းမဲ့အယူ) လို့ သတ်မှတ်နိုင်ပါတယ်။ ဒါဟာ ဗုဒ္ဓရဲ့အဆုံးအမနဲ့ ကိုက်ညီမှုမရှိပါဘူး။ ဗုဒ္ဓဟာ ကံ၊ ကံ၏အကျိုး၊ ကိုယ့်အားကိုယ်ကိုးမှု စတာတွေကို အလေးထားပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။ ကိုယ့်ရဲ့ကြိုးစားမှု၊ စိတ်ဓာတ်ခိုင်မာမှု၊ ကောင်းမှုကုသိုလ်ပြုမှုတွေဟာ ကိုယ့်ရဲ့ဘဝတိုးတက်မှုအတွက် အဓိကအကြောင်းတရားတွေဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် လက္ခဏာတခုတည်းကိုကြည့်ပြီး အနာဂတ်ကိုဆုံးဖြတ်တာထက် မိမိရဲ့ကြိုးစားမှု၊ ပညာရှာမှီးမှု၊ စိတ်ဓာတ်ခိုင်မာမှုတွေကို ပိုမိုအာရုံစိုက်သင့်ပါတယ်။ ဒါမှသာ တကယ့်တိုးတက်မှုကို ရရှိနိုင်မှာဖြစ်ပါတယ်။

ဤမေးခွန်းသည် လက္ခဏာပညာရပ်နှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာအယူအဆများအကြား ဆက်စပ်မှုကို မေးမြန်းထားခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာအမြင်အရ ဤသို့ယူဆခြင်းသည် အဟေတုကဒိဌိ (အကြောင်းမဲ့အယူ) ဟု ဆိုနိုင်ပါသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာတွင် ကံ၊ ကံ၏အကျိုး၊ ကံနှင့်အကျိုးဆက်စပ်မှုတို့ကို လက်ခံယုံကြည်ပါသည်။ လူတစ်ဦး၏ချမ်းသာကြွယ်ဝမှုသည် အသက်အရွယ်တစ်ခုတည်းပေါ်တွင် မူတည်သည်ဟူသော ယူဆချက်သည် ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ ကံသဘောတရားနှင့် ကိုက်ညီမှုမရှိပါ။ ကံ၏အကျိုးပေးပုံသည် ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးချင်းစီ၏ အတိတ်ကံနှင့် ပစ္စုပ္ပန်ကံတို့၏ ရှုပ်ထွေးသော အပြန်အလှန်ဆက်စပ်မှုပေါ်တွင် မူတည်နေပါသည်။ ထို့ကြောင့် အသက် ၃၀ မတိုင်မီ ချမ်းသာကြွယ်ဝခြင်း လုံးဝမဖြစ်နိုင်ဟု ယူဆခြင်းသည် ကံ၏သဘောသဘာဝကို နားမလည်ခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာတွင် ကြိုးစားအားထုတ်မှု (ဝီရိယ)၊ ဉာဏ်ပညာ (ပညာ)၊ ကုသိုလ်ကံ စသည်တို့သည် ချမ်းသာကြွယ်ဝမှုအတွက် အရေးကြီးသော အကြောင်းတရားများဖြစ်သည်ဟု သွန်သင်ထားပါသည်။ ထို့ကြောင့် အသက်အရွယ်တစ်ခုတည်းပေါ် အခြေခံ၍ ချမ်းသာကြွယ်ဝမှုကို သတ်မှတ်ခြင်းသည် ဗုဒ္ဓဘာသာအမြင်နှင့် ကိုက်ညီမှုမရှိပါ။ အချုပ်အားဖြင့် ထိုကဲ့သို့သော အယူအဆသည် ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ ကံသဘောတရားကို လွဲမှားစွာ နားလည်ထားခြင်းဖြစ်သောကြောင့် အဟေတုကဒိဌိ (အကြောင်းမဲ့အယူ) ဟု ဆိုနိုင်ပါသည်။

အဟေတုကဒိဌိဆိုတာ အကြောင်းမရှိဘဲ အကျိုးဖြစ်တယ်လို့ ယုံကြည်တဲ့ အယူအဆပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအယူအဆအရ ကမ္ဘာလောကကြီးဟာ အကြောင်းတရားမရှိဘဲ အလိုလိုဖြစ်ပေါ်လာတယ်လို့ ယူဆပါတယ်။ ဗုဒ္ဓဘာသာရဲ့ အမြင်အရတော့ ဒီလိုအယူအဆဟာ မှားယွင်းပါတယ်။ ဗုဒ္ဓဘာသာမှာ ကံ-ကံ၏အကျိုးကို ယုံကြည်ပါတယ်။ အကြောင်းရှိမှ အကျိုးရှိတယ်ဆိုတဲ့ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်တရားတော်ကို လက်ခံပါတယ်။ အဟေတုကဒိဌိဟာ မိစ္ဆာဒိဌိ ၆၂ ပါးထဲက တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ ဒီလိုအယူအဆကို စွဲကိုင်ခြင်းဟာ ကုသိုလ်ကံကို ပယ်ရှားရာရောက်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် အဟေတုကဒိဌိကို ပယ်ဖျောက်ပြီး၊ အကြောင်းအကျိုးဆက်စပ်မှုကို နားလည်သဘောပေါက်ဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။

ဤမေးခွန်းသည် ရှုပ်ထွေးသောကိစ္စဖြစ်ပါသည်။ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာဝင်ရဟန်းတော်များသည် ရိုးရှင်းစွာနေထိုင်ရန် လိုအပ်ပါသည်။ သို့သော် ခေတ်ပြောင်းလဲလာသည်နှင့်အမျှ အချို့သောအခြေအနေများတွင် ယာဉ်အသုံးပြုခြင်းသည် လိုအပ်လာနိုင်ပါသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များအနေဖြင့် ရဟန်းတော်များ၏ အပြုအမူကို လေးစားစွာဆင်ခြင်သုံးသပ်သင့်ပါသည်။ အကယ်၍ ယာဉ်အသုံးပြုခြင်းသည် သာသနာ့ကိစ္စအတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်ပါက သင့်လျော်နိုင်ပါသည်။ သို့သော် ဇိမ်ခံပစ္စည်းအဖြစ် အသုံးပြုခြင်းကိုမူ ရှောင်ကြဉ်သင့်ပါသည်။ ဤကိစ္စကို စဉ်းစားရာတွင် ဗုဒ္ဓ၏ အလယ်အလတ်လမ်းစဉ်နှင့် ကာလဒေသအခြေအနေကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားသင့်ပါသည်။ အဓိကမှာ ရဟန်းတော်များသည် လောကီရမက်များမှ ကင်းဝေးပြီး သာသနာတော်အကျိုးကို ဦးတည်ဆောင်ရွက်ရန် ဖြစ်ပါသည်။