ဓမ္မမေးခွန်းနှင့် အဖြေ

နိဗ္ဗာန်ဆိုတာ ဆင်းရဲဒုက္ခအားလုံးရဲ့ အပြီးတိုင်ချုပ်ငြိမ်းရာဖြစ်ပါတယ်။ ဗုဒ္ဓဘာသာရဲ့ အဆုံးစွန်ပန်းတိုင်လို့ ဆိုနိုင်ပြီး မြတ်စွာဘုရားဟာ နိဗ္ဗာန်အကြောင်း အများကြီးဟောကြားခဲ့ပါတယ်။ ဥပမာ မင်္ဂလသုတ်မှာ “နိဗ္ဗာနသစ္ဆိကရိယ” (နိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြုခြင်း) ဆိုတဲ့ မင်္ဂလာတစ်ပါးအဖြစ် ထည့်သွင်းဟောထားပြီး “ငြိမ်းချမ်းသော၊ မွေးခြင်းအိုခြင်းသေခြင်းမရှိသော တရား” လို့ မိန့်ဆိုပါတယ်။ ရုပ်နာမ်မရှိတာကို နိဗ္ဗာန်လို့ ခေါ်တာလားဆိုရင် အဲဒါထက် ပိုနက်နဲပါတယ်။ ရုပ်နာမ်ခန္ဓာ (ခန္ဓာငါးပါး) ဟာ တဏှာ၊ ဥပါဒါန်ကြောင့် အသစ်အသစ် ပြန်ဖြစ်နေတာပါ။ အရိယာပုဂ္ဂိုလ်တွေဟာ ကိလေသာအညစ်အကြေးတွေ အကြွင်းမဲ့ကုန်ခန်းသွားတဲ့အတွက် ဒီဘဝမှာ ရုပ်နာမ်ရှိနေသေးပေမဲ့ စွဲလမ်းမှုမရှိတော့ဘဲ နောက်ဆုံးဘဝဖြစ်ပါတယ်။ ပရိနိဗ္ဗာန်စံတဲ့အခါမှ ခန္ဓာငါးပါး ပြန်လည်မဖြစ်ပေါ်တော့တာကို “ခန္ဓာအစဉ်ချုပ်ငြိမ်းခြင်း” လို့ ခေါ်ပြီး နိဗ္ဗာန်ဆိုတာ ဘာမှမရှိတဲ့ သုညတရားမဟုတ်ဘဲ ဆင်းရဲဖြစ်စေတဲ့ အကြောင်းတရားတို့ရဲ့ ချုပ်ငြိမ်းရာ သီးသန့်ဓာတ်တစ်ခုပဲဖြစ်ပါတယ်။ မြတ်စွာဘုရားက နိဗ္ဗာန်ကို “လုံးဝပြောပြလို့မရ” လို့ တိုက်ရိုက်ဟောတာထက်၊ ကိုယ်တိုင်သိအပ်တဲ့ တရားဖြစ်ကြောင်း ဟောပါတယ်။ ဥဒါနပါဠိတော်မှာ “အတ္တိ ဘိက္ခဝေ အဇာတံ” (ရဟန်းတို့ မမွေးသောတရားသည် ရှိ၏) စတဲ့ ဂုဏ်ရည်တွေနဲ့ ညွှန်ပြပြီး ဒါကို ပညာရှိသူတွေသာ ကိုယ်တိုင်ထိုးထွင်းသိမြင်ရမယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒီတော့ နိဗ္ဗာန်ဟာ စကားလုံးနဲ့ အတိအကျဖော်ပြဖို့ ခက်ခဲပေမဲ့ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးဆိုတဲ့ လမ်းညွှန်ချက်အတိုင်း ကျင့်ကြံအားထုတ်ရင် တစ်နေ့မှာ ကိုယ်တိုင်မျက်မှောက်ပြုနိုင်ပါတယ်။